اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

حدود اللّه -

نمىشود . مختصر النافع ، كتاب طهارت

حدث اصغر -

عبارت است از خروج ريح از مخرج غائط . فرهنگ معارف اسلامى

موارد استعمال : عروض حدث اصغر در اثناى غسل جنابت موجب بطلان غسل مىشود . شرح لمعه ، كتاب طهارت

حدث اكبر -

به جنابت و حيض و استحاضه اطلاق مىشود .

موارد استعمال : آبى كه در رفع حدث اكبر از آن استفاده شده پاك است .

جواهر الكلام ، ج 1

حدق -

سياهى بزرگ چشم . مجمع البحرين

در فقه ، سياهى است كه ديد و بينايى به وسيلهء آن انجام مىيابد .

موارد استعمال : حدق از حيوان ذبح شده حرام است . شرح لمعه ، كتاب اطعمه

حدقة -

سياهى بزرگ چشم ، جمع آن حدق و حداق است . مجمع البحرين

موارد استعمال : حدق از حيوان ذبح شده حرام است . شرح لمعه ، كتاب اطعمه

حدّ مبعّض -

حدى است كه به برده مبعّض جارى مىشود و آن به قرار زير است :

كسى كه نصف او حرّ و نصف ديگرش برده است جمعا هفتاد و پنج ضربه شلاق بابت زنا به او زده مىشود او برده‌اى كه دو ثلث او حرّ و يك ثلث ديگرش برده است جمعا هشتاد و سه ضربه و يك ثلث به او زده مىشود و براى اجراى يك ثلث دو قسمت شلاق با دست گرفته مىشود و يك ثلث آن به بدن مجرم زده مىشود .

شرح لمعه ، كتاب حدود

حدّ متوسّط -

عبارت است از اين‌كه تازيانه‌ها را در حد معمول ( نه با شدت و نه خيلى آرام ) بزند . شرح لمعه

موارد استعمال : حدّ قذف به‌طور متوسط اجرا مىگردد ولى حدّ زنا بايد به‌طور شديد اجرا گردد . شرح لمعه

حدوث عيب -

عبارت است از پيدا شدن عيب در ثمن يا در مبيع پس از عقد بيع .

موارد استعمال : در صورت حدوث عيب در حيوان قبل از تحويل آن مشترى مىتواند رد نمايد و يا ارش بگيرد .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

حدود -

منع ، جلوگيرى ، جمع حدّ است . تنقيح ؛ قاموس قرآن

در فقه ، مجازات بدنى مصرّحه در فقه كه به مرتكبين گناه وارد مىشود و كميت آن‌را شارع معين فرموده است .

جواهر الكلام ؛ ترمينولوژى حقوق

موارد استعمال : در فقه اسلامى يكى از كتابها ، كتاب حدود است . شرح لمعه

حدود اللّه -

1 ) حدودى است كه به مورد اجرا گذاشته مىشود و لو اين‌كه شاكى خصوصى نداشته باشد مانند شرب خمر و غيره . شرح لمعه

2 ) واجبات و محرمات خداوند احكام الهى به منزلهء حدود و مرزهاى كشورهاست نمىشود از آن‌ها تجاوز نمود . مجمع البحرين