اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢

الحلف على نفى العلم -

شهادت دو نفر عادل ثابت مىشود .

شرح لمعه

الحكومة -

جلوگيرى و رد اشخاص از ظلم و تعدى . لسان العرب

در فقه ، به معانى زير اطلاق مىشود :

1 ) دادرسى و فصل خصومت و قضاوت است .

در حديث است كه حكومت مخصوص امام عالم به قضاء مىباشد .

وسائل الشيعه ، ج 18 باب 3 من ابواب صفات القاضى

2 ) ارش ( رجوع كنيد به عنوان ارش ) .

موارد استعمال : هر جرمى كه مىكند براى آن از طرف شرع تقديرى وارد نشده در آن ارش بايد پرداخت شود كه به اين ارش حكومت نيز گفته مىشود .

تحرير الوسيله ، ج 2

3 ) مجموع سازمانهايى كه تصدى امور عمومى را ( قضائى ، مالى ، نظامى ) به عهده دارند و امور مذكور را اداره مىنمايند .

موارد استعمال : لزوم و ضرورت حكومت در تمام اعصار حتى در زمان غيبت از ضروريات اسلام است . ولاية الفقيه

الحلف بالآباء -

عبارت است از اين‌كه به پدر و اجداد خود سوگند بخورد .

موارد استعمال : از حلف بالآباء نهى شده است . طلبة الطلبه ، كتاب ايمان

الحلف بالطّلاق -

مرد در حال خطاب به زنش بگويد اگر با تو جماع كردم فلان زنم مطلقه باشد .

موارد استعمال : ايلاء با حلف بالطلاق واقع نمىشود . شرح لمعه ، كتاب ايلاء

الحلف بالطّواغيت -

سوگند به طاغوت‌ها ( رهبران گمراه و ظالم ) .

موارد استعمال : از « الحلف بالطواغيت » نهى شده است . طلبة الطلبه ، كتاب ايمان

الحلف بالعتاق -

مرد در حال خطاب به زنش بگويد اگر با تو جماع كردم فلان برده آزاد گردد . شرح لمعه

موارد استعمال : در صورت حلف به طلاق و عتاق ايلاء واقع نمىشود .

شرح لمعه ، كتاب ايلاء

الحلف على البتّ -

سوگندى كه به‌طور قطع و جزم انجام يابد .

موارد استعمال : اگر مرد ادعاى زوجيت زنى را داشته باشد و خواهر آن زن ادعاى زوجيت با مرد مذكور داشته باشد و مرد و يا زن بر درستى ادعاى خود اقامهء بينه نمايد در اين صورت قول صاحب بينه با حلف على البت مقدم است .

شرح لمعه ، كتاب نكاح

الحلف على البيع و الشّراء -

عبارت است از اين‌كه براى فروش و خريد متاع سوگند ياد نمايد . شرح لمعه

موارد استعمال : الحلف على البيع و الشراء كراهت دارد . شرح لمعه ، كتاب متاجر

الحلف على نفى العلم -

سوگند ياد نمايد به اين‌كه او نمىداند فلان چيز درست است يا نه .

موارد استعمال : اگر مرد ادعاى زوجيت