اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٠

الحسبة -

( ح )

الحاجّ المتسكّع -

كسى كه با تحمل مشقت بدون خرج و مركب حج مىآورد .

شرح لمعه

موارد استعمال : حج حاج متسكّع كفايت مىكند اگر سابقهء استطاعت داشته باشد ، و الّا در صورت قدرت مالى بايد مجددا حج بجا آورد . شرح لمعه ، كتاب حج

الحامل المقرب -

زن باردار و آبستن كه وقت زائيدن او نزديك باشد .

موارد استعمال : حامل مقرب روزه را افطار مىكند و كفاره پرداخت مىنمايد .

شرح لمعه ، كتاب صوم

الحاملة -

زنى كه با سر و يا پشت بار حمل مىكند .

موارد استعمال : حامله اگر در اثر روزه بودن به سقوط بار حمل شده علم پيدا كند باز هم نمىتواند روزهء خود را بخورد .

طلبة الطلبه

الحبس عن فرائض اللّه -

عبارت است از اين‌كه مال را پس از مرگ مالكش حبس نمايند و در بين وراث تقسيم نكنند .

موارد استعمال : الحبس عن فرائض اللّه جايز نيست ، در حديث است لا حبس عن فرائض اللّه . طلبة الطلبه

الحجّاجى -

پيمانه‌اى است كه حجا به يوسف آن‌را رواج داد و اين موضوع را به مردم عراق منت مىگذاشت . طلبة الطلبه

الحجر للسّفه -

صاحب مال را به علت سفه از تصرف در اموال خود ممنوع كردن است .

موارد استعمال : مقرّ بايد الحجر للسّفه نداشته باشد ، اقرار در اين صورت باطل است . شرح لمعه ، كتاب اقرار

الحجر للفلس -

آن‌كه صاحب مال به علت فلس از تصرف در اموال خود ممنوع باشد .

موارد استعمال : اقرار در صورت وجود الحجر للفلس فقط در اقرار به عين باطل است . شرح لمعه ، كتاب اقرار

الحرز -

شناخت چيزى از طريق ظنّ و تخمين زدن را گويند .

موارد استعمال : باغهاى نخل خيبر در مقابل پرداخت نصف محصول به يهوديها واگذار شده بود و مأمور قسمت عبد بن رواحه بود ايشان با خرص و حزر سهم مسلمانان را وصول مىكرد . طلبة الطلبه

الحرم الشّريف المكّى -

مقصود از آن حرم مىباشد ( رجوع كنيد به عنوان مذكور ) .

موارد استعمال : قتل در حرم شريف موجب زيادت ثلث ديهء مىباشد .

شرح لمعه ، كتاب ديات

الحسبة -

اجر و مزدى كه خداوند به مؤمنان مىدهد .

در فقه ، امر به معروف و نهى از منكر را گويند . مجمع البحرين

موارد استعمال : در صورت فقدان وصى عدول مؤمنين به انفاذ وصيت قيام مىكنند البته به عنوان حسبه و معاونت بر