اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٥٨

جامدات -

در فقه ، به معناى نافذ و صحيح مىباشد . شرح لمعه

موارد استعمال : صلح با انكار و اقرار جايز است . مجمع البحرين

جائز التّصرف -

كسى كه به علت صغر سن و يا عدم رشد و يا عوامل ديگر ممنوع از تصرف در مال خود نمىباشد .

موارد استعمال : صلح شخص كامل و جايز التصرف لازم است . شرح لمعه ، كتاب صلح

جائزة من الطرفين -

عقدى است كه طرفين آن بدون استفاده از خيار فسخ مىتوانند آن‌را فسخ نمايند مانند عقد مضاربه .

موارد استعمال : عقد مضاربه « جايزة من الطرفين » است . شرح لمعه ، كتاب مضاربه

جائفة -

ضربهء نيزه‌اى را گويند كه به اندرون برسد .

در فقه ، آن‌كه ضربهء نيزه و چاقو و امثال آن‌ها به درون انسان وارد بشود . طلبة الطلبه

موارد استعمال : در جنايت جائفه ، پرداخت ثلث ديهء واجب است .

شرح لمعه ، كتاب ديات

جاحظة -

چشمى است كه كرهء آن بزرگ باشد و به عبارت ديگر چشمى كه كاسهء آن بزرگ است . مجمع البحرين

موارد استعمال : ديهء يك چشم نصف ديهء كامل است و لو اين‌كه چشم جاحظه باشد . شرح لمعه ، كتاب ديات

جارح -

كارد ، جانور شكارى . مؤنث آن جارحه مىباشد .

در فقه ، كسى است كه بر عادل نبودن شهود در محضر حاكم شرع شهادت دهد و فسق آن‌ها را به حاكم روشن سازد .

موارد استعمال : در صورت عدم احضار جارح از طرف صاحب دعوى حاكم ، حكم صادر مىكند البته پس از تقاضاى مدعى . شرح لمعه ، كتاب قضا

جارية -

جارى ، به هم پيوسته .

در فقه ، دختر مىباشد .

موارد استعمال : در صورت اختلاف بر سر دخترى كه عقد نكاح بر آن جارى شده است ولى دختر سوگند مىخورد و جاريه‌اى كه قصد كرده بود به آن مرد تحويل مىدهد . شرح لمعه ، كتاب نكاح

جاعل -

سازنده ، تقلب‌كننده .

در فقه ، 1 ) كسى كه با التزام به پرداخت اجرت انجام كار مشروع و عقلانى را مىخواهد .

موارد استعمال : در صحت عقد جعاله كمال جاعفل شرط است . شرح لمعه ، كتاب جعاله

2 ) كسى كه با پرداخت پول رزمنده‌اى را به جبهه اعزام مىكند و خودش نمىرود .

حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله فرمودند : « للجاعل اجر المغازى ؛ اجر جاعل مثل اجر رزمنده است » . طلبة الطلبه

جامدات -

چيزهايى است كه حالت سيلان و ذوب بودن در آن‌ها وجود ندارد و اگر در روى زمين قرار گيرند جارى نمىشوند . مجمع البحرين

موارد استعمال : چيزى كه نجاست به آن