اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٧

تصرية -

موارد استعمال : تصديق القاذف حد را از قاذف ساقط مىكند . آيا تعزير قاذف باقى مىماند يا نه ؟ فقهاى شيعه اختلاف نظر دارند . شرح لمعه ، كتاب حدود

تصرّفات مملّكة -

اعمالى است كه با انجام آن‌ها مال از مالكيت مالك خارج و به مالكيت ديگر درمىآيد مانند بيع ، هبه ، وقف و . . . .

موارد استعمال : قيد ( بعد الوفاة ) در تعريف وصيت مانع شمول تعريف به تصرفات مملكه مىشود . شرح لمعه ، كتاب وصيت

تصرّفات منجّزة -

اعمالى است كه با انجام آن‌ها مال از مالكيت مالك خارج مىشود و به مالكيت ديگرى درمىآيد مانند بيع ، هبه و وقف مرادف تصرفات مملكه مىباشد . شرح لمعه ، كتاب وصيت

تصرّف شرعى -

دست زدن به مال غير و تسلط بر آن به طريق مشروع است .

موارد استعمال : مال پيدا شده كمتر از يك درهم در صورت تلف در دست پيدا كننده عوض ندارد به علت اين‌كه تصرف شرعى موجب ضمان نيست . شرح لمعه ، كتاب لقطه

تصرّف ضرورى -

عبارت است از انجام كارهايى كه در امر وصيت فوريت دارد مانند خرج دادن به اطفال و ديوانه و آبيارى زراعت و باغات .

موارد استعمال : در صورتى كه وصىّ دو نفر است . 1 ) صغير ؛ 2 ) كامل . وصى كامل مىتواند هر نوع تصرف را انجام دهد و تصرف او به تصرف ضرورى اختصاص پيدا نمىكند . شرح لمعه ، كتاب وصيت

تصرّف غير مبتداء -

تصرفى است كه زمينهء قبلى براى آن وجود دارد مانند فسخ بيعى كه در ان به نفع مديون خيار فسخ شرط شده است .

موارد استعمال : شخص مفلس از تصرف غير مبتداء در عين مال خود كه منافى با حقوق طلبكاران نيست ممنوع نيست .

شرح لمعه ، كتاب دين

تصرّف مبتداء -

تصرفى است كه زمينهء قبلى براى آن وجود ندارد مانند فروختن و قرض دادن .

موارد استعمال : شخص مفلس از تصرف ابتدائى در عين مال خود ممنوع است .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

تصرّف مستلزم نقل -

تصرفى است كه موجب شود در آينده از مالكيت مالك خارج گردد مانند رهن گذاشتن مال پيش شخصى .

موارد استعمال : استيلاد مانع تصرف مستلزم نقل مىباشد . شرح لمعه ، كتاب استيلاد

تصرّف ناقل -

عملى است كه با انجام آن ملك از مالكيت مال به ديگرى انتقال مىيابد مانند بيع .

موارد استعمال : استيلاد مانع تصرف ناقل كنيز مستولده است . شرح لمعه ، كتاب استيلاد

تصرية -

جمع و حبس كردن ، ترك دوشيدن شير شتر . مجمع البحرين

در فقه ، ترك دوشيدن شير گوسفند و شتر و گاو به قصد اين‌كه در پستان آن‌ها جمع