اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

تخلية -

تحول المال فى الحواله تحقق مىيابد .

شرح لمعه

تخارج اهل الميراث -

يعنى به يكى از ورّاث چيزى بدهند و او را كنار بگذارند و مال را بين خودشان تقسيم كنند .

موارد استعمال : بنابر قول بعض اهل سنت تخارج جاير است و از ابن عباس نقل شد : « يتخارج اهل الميراث » . طلبة الطلبه

تخاير -

دو نفر به يكديگر بگويند كه من خوب و زيبا هستم . مجمع البحرين

در فقه ، فروشنده و يا خريدار داراى حق خيار باشند .

موارد استعمال : استفاده از حق شفعه مانع تخاير نيست . شرح لمعه ، كتاب شفعه

تخصيص -

بسنده كردن به يك و يا چند چيز معدود .

در فقه ، با ذكر كلامى و يا قرينه‌اى عام را به بعض افراد آن منحصر كردن است .

موارد استعمال : اجل معلوم در تعريف عقد مضاربه براى تخصيص آن به قسم صحيح ذكر گرديده است . شرح لمعه ، كتاب مضاربه

تخلّف شرط -

ظهور خلاف از آنچه در عقد بيع طرفين معامله شرط كرده‌اند .

موارد استعمال : تخلف شرط موجب خيار الاشتراط مىشود . شرح لمعه ، كتاب متاجر

تخلّل التّعزير -

كارى كه موجب تعزير است تكرار شود ، درحالىكه براى اولين بار مجازات تعزيرى انجام يافته است . شرح لمعه

موارد استعمال : در صورت تكرار عمل و تخلل تعزير در نوبت سوم مرتكب آن كشته مىشود . شرح لمعه

تخلّل الكفّارة -

يعنى روزه‌دار پس از عمل باطل‌كنندهء روزه كفاره بدهد و مجددا مرتكب همان عمل و يا عمل ديگرى مانند قبلى بشود .

موارد استعمال : در صورت تخلل الكفاره ، تكرار كفاره واجب مىشود .

شرح لمعه ، كتاب صوم

تخليد الحبس -

به‌طور دائم در زندان نگاه داشتن و به عبارت ديگر به زندان ابد محكوم كردن است .

موارد استعمال : قول عاريه‌پذير در تلف مال عاريه مورد قبول بايد واقع شود به علت اين‌كه عدم قبول قول او موجب تخليد الحبس مىشود . شرح لمعه ، كتاب عاريه

تخليل -

ترش مزه كردن مايعات .

در فقه ، سركه درست كردن است .

موارد استعمال : خمر كافرى كه در نوشيدن و نگاه‌دارى آن تظاهر نمىكند محترم است ولى خمر مسلمان و كافر متظاهر محترم نيست و لو اين‌كه براى تخليل باشد . شرح لمعه ، كتاب غصب

تخليل الشّعر -

رساندن آب به زير موها به‌طورىكه پوست پوشانده شده به وسيله موها با آب تر شود .

موارد استعمال : تخليل در غسل مستحب است . شرح لمعه ، كتاب طهارت

تخلية -

خالى كردن شخص خانه يا ملكى را گويند كه در اختيار وى بوده است .