اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١١٢

تثاؤب -

صورت اخذ برائت ضامن نمىشود .

شرح لمعه ، كتاب ديات

تبيع -

يار و ياورى كه پيرو و تابع انسانى است . المنجد

در فقه ، گاو نر كه يكسال تمام سن دارد و به سال دوم وارد شده است به علت اين‌كه در اين سن و سال اين حيوان پشت سر مادرش به چراگاه مىرود تبيع ناميده شده و مادهء آن‌را تبيعه گويند :

موارد استعمال : در نصاب اول گاو سى رأس واجب است يك رأس تبيع به عنوان زكات داده شود . شرح لمعه ؛ طلبة الطلبه

تبييت -

شب هنگام طرح و نقشه امرى را انجام دادن است . قاموس قرآن

در عرف فقه ، استفاده از تاريكى شب به دشمن حمله كردن و او را غافل‌گير ساختن است .

موارد استعمال : تبييت مكروه است .

شرح لمعه ، كتاب جهاد

تبييت الصّيام -

يعنى روزه‌دار فكر روزه را از شب داشته است .

در حديث است كسى كه تبييت الصيام ندارد روزه نداشته است . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين

تتابع الصّوم -

روزه‌هاى واجب را پشت سر هم و پىدرپى انجام دادن است ، مثلا كسى كه يك ماه رمضان را به‌طور كامل روزه گرفته است عمل او را تتابع الصوم گويند .

موارد استعمال : تتابع الصوم در روزه‌هاى نذر مطلق و عهد و يمين و قضاى ماه مبارك رمضان واجب نيست . شرح لمعه ، كتاب صوم

تتابع شهرين -

كسى كه دو ماه روزهء كفاره برايش واجب است ماه اول را به طور كامل روزه مىگيرد و به ماه دوم هم شروع مىكند و حق ندارد در اين مدت روزه را قطع نمايد بلى پس از شروع به ماه دوم و لو اين‌كه يك روز باشد مىتواند روزه را قطع كند .

موارد استعمال : تتابع شهرين در روزهء كفاره واجب است . شرح لمعه ، كتاب كفاره

تتبّع الغائب -

يعنى در پيدا كردن غائب نهايت كوشش و تلاش انجام دهند .

موارد استعمال : اگر وصيت به نفع فقراء بلد شده باشد مورد وصيت به چندين نفر از فقراء خرج مىشود تتبع الغائب در اين مورد واجب نيست . شرح لمعه ، كتاب وصيت

تتداخل الديّة -

بدين معناست كه دو عضو در اثر جنايت تلف شود ، ولى فقط يك ديه از جانى گرفته شود و ديهء عضو ديگر مورد توجه قرار نگيرد .

موارد استعمال : بنابر نظريهء فقهاى شيعه در پرداخت ديه تداخل وجود ندارد . شرح لمعه

تثاؤب -

خميازه كشيدن و دستها و پاها را به علت بىحالى دراز كردن است .

موارد استعمال : تثاؤب در نماز مكروه است . شرح لمعه ؛ طلبة الطلبه

مرحوم صاحب جواهر الكلام در جواب اين‌كه اين حالت غير اختيارى و قابل كنترل نيست ، مىفرمايد نمازگزار موجبات آن‌را ( از قبيل پرخورى و . . . )