اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٠

إبراء المعالج -

براى ديگرى بدهد و تمليك ننمايد .

شرح لمعه

2 ) يكى از احكام تكليفى پنجگانه است كه عارى از طلب بوده و تخيير بين فعل و ترك باشد كه مكلف بتواند انجام دهد يا انجام ندهد . فرهنگ معارف اسلامى

إباحة الخامسة -

إباحة الخامسة -

يعنى مسلمانى براى پنجمين بار ازدواج نمايد ، درحالىكه چهار زن در حبالهء نكاح دارد و اين امر را مباح شمارد .

موارد استعمال : اباحة الخامسه موجب ارتداد شخص مىشود . شرح لمعه

إبادة الأهل -

إبادة الأهل -

عبارت است از اين‌كه خداوند اهل سرزمينى را به هلاكت برساند . شرح لمعه

موارد استعمال : عطلت و بدون استفاده ماندن زمين ( خواه سابقه احياء داشته و يا نه ) با ابادة الأهل ، تحقق مىيابد .

شرح لمعه ، كتاب احياء موات

اباق -

اباق -

فرار ، تمرّد . مجمع البحرين

در فقه ، فرار نمودن برده از صاحب خود است ، بدون اين‌كه ترسى داشته باشد و يا به عمل طاقت‌فرسايى ، وادار شود . و از يد تصرّف مالك ، خارج شدن است .

مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : تدبير با اباق از مولا باطل مىشود . شرح لمعه ، كتاب تدبير

إبانة الرّأس -

إبانة الرّأس -

عبارت است از اين‌كه در موقع ذبح ، سر ذبيحه را از بدن جدا سازد و به كنار اندازد .

موارد استعمال : در شرع انور مستحب است پس از قطع اوداج اربعه كمى صبر نمايد ، سپس ابانة الرأس را انجام دهد .

شرح لمعه

ابتياع من النّفس -

ابتياع من النّفس -

آن است كه طلبكار وثيقه را خودش به عنوان خريدار تقبل كند و قيمت آن را بابت طلب خود حساب نمايد . شرح لمعه

موارد استعمال : بنابر قولى ابتياع من النفس ، در مال مورد رهن جايز نيست .

شرح لمعه ، كتاب رهن

ابدّ ضبعيك -

ابدّ ضبعيك -

به نمازگزار گفته مىشود :

« بازوهاى خود را در حال سجده به پهلويت نچسبان و از پهلو جدا كن » . در حديث است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله حالت ابداد را در سجده مراعات مىكرد .

لسان العرب

ابراء -

ابراء -

برداشتن عهد و پيمان و به معنى اسقاط حق است .

در فقه ، ساقط كردن حقى است كه بر ذمّهء شخص ديگر است ، خواه حق مالى باشد و خواه غيرمالى ( مانند قصاص ) . شرح لمعه

موارد استعمال : در ابراء ، قبول آن شخص شرط است . شرح لمعه

إبراء المعالج -

إبراء المعالج -

يعنى شخص مريض قبل از طبابت ، طبيب را از خطرات احتمالى طبابت تبرئه و ذمّهء او را برى نمايد . شرح لمعه

موارد استعمال : بنابر قول عده‌اى از فقهاى شيعه ، در صورت ابراء المعالج در زمان بروز خطر جانى ، طبيب