انديشه هاى فقهى - سياسى آيت اللّه العظمى گلپايگانى ( قده ) در عصر غيبت ( فارسى ) — الصفحة ١٨

معنا و مفهوم انديشه سياسى در فقه سياسى اسلام

بپردازيم در مقدمه به طور مختصر مطالبى را درباره انديشه سياسى بيان مىكنيم .

« انديشه سياسى » عبارت است از كوشش براى تبيين اهدافى كه به اندازه معقولى احتمال تحقق دارد و نيز تعيين ابزارهايى كه در حد معقول مىتوان انتظار داشت ، موجب دست‌يابى به آن اهداف بشود « 1 » ، براى تكميل اين تعريف دكتر حسين بشيريه چنين مىنويسد :

« انديشمند سياسى كسى نيست كه صرفا داراى مجموعه‌اى از آراء و اهداف باشد و ابزارهاى رسيدن به آن هدفها را بدست دهد ، بلكه بايد بتواند درباره آراء و عقايد خود به شيوه‌اى عقلانى و منطقى استدلال كند ، تا حدى كه انديشه‌هاى او ديگر صرفا آراء و ترجيحات شخصى به شمار نرد » « 2 »

با توجه به اين كه بسيارى از متفكران و انديشمندان با اعمال سياسى و رفتار خويش ، موجب پديدارى انديشه‌ها شده‌اند ، لذا مناسبت‌ترين تعريف براى انديشه سياسى را دكتر حاتم قادرى در كتاب انديشه سياسى غزالى چنين آورده‌اند :

« منظور از انديشه سياسى هم عطف به منظومه‌اى فلسفى است كه كليّت و شموليّت تفكراتى را داشته باشد


( 1 ) - حسين بشيريه ، تاريخ انديشه‌هاى سياسى قرن بيستم ، تهران : نشر نى ، 1376 ، ص 16 . ( 2 ) - حسين بشريه ، پيشين ، صص 17 - 16 .