بحار الأنوار ( ج 73 ) ( آداب و سنن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧

[ اخبار باب ]

7 - خصال : تا امام صادق ( ع ) فرمود : به سه تا جواب گروهى دهند گرچه تنها باشند به كسى عطسه زند گويند :

يرحمكم الله

چون با او ديگر باشد ( فرشته‌هاى نگهبان ) و مردى كه سلام كند گويد ،

السلام عليكم

، و كسى كه براى ديگرى دعا كند گويد : خدا شما را عافيت دهد .

صدوق ره گفته : اگر عطسه زن مخالف مذهب باشد به او يرحمكم الله گويند به قصد فرشته‌هاى گماشته بر او و اگر مؤمن است چون عطسه زند يرحمك الله گويند .

8 - همان : تا على ( ع ) كه فرمود : تا سه عطسه او را بخير گويند و بيش از آن باد باشد و در حديث ديگر بيش از آن باشد

شفاك الله

گويند چون از دردى باشد .

9 - همان : در خبر اعمش است از امام صادق ( ع ) كه صلوات بر پيغمبر واجب است و هر جا و در نزد عطسه كردن و كشتن ذبيحه و جز آن .

10 - عيون : در نامه امام رضا ( ع ) بمامون ( مضمون شماره 9 آمده ) .

11 - در اربعمائه از امير مؤمنان ( ع ) كه فرمود : چون يكى از شما عطسه زد او را تسميت گوئيد : بگوئيد

يرحمكم الله

و او در جواب شما گويد

يغفر الله لكم و يرحمكم

( خدا شما را بيامرزد و رحمت كند ) خدا فرموده چون تحيتى بشما گفتند بهتر از آن جواب دهيد يا خود آن را برگردانيد .

12 - كمال الدين : بسندش تا نسيم خدمتكار ابى محمد ( امام عسكرى ) كه در روز دوم تولد صاحب الزمان نزد او رفتم و عطسه زدم به من فرمود :

يرحمك الله

گفت از آن شاد شدم و به من فرمود : به تو مژده‌اى ندهم در باره عطسه ؟ گفتم : چرا فرمود آن تا سه روز امانست از مرگ .

13 - فقه الرضا : بدان كه سبب عطسه اينست كه چون خدا تبارك و تعالى نعمتى به بنده دهد و شكرش را فراموش كند خدا بادى بر تنش چيره سازد تا در آن بچرخد و از سوراخهاى بينى او بدر آيد و خدا را بدنبال آن حمد گويد و خدا آن حمد را شكر آن نعمت سازد ، و كسى عطسه نزند جز كه خوراكش هضم شود ، و آروغ نزند جز كه بر او گوارا گردد ، و چون عطسه زدى انگشت سبابه را رو كشيده بينى نه و بگو

الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و على آله و سلّم

بينى من بر خاك براى خدا خوار و زبون نه روگردان و نه متكبر ، زيرا هر كه اين كلمه‌ها را بگويد پس از عطسه از بينى او جانورى بدر آيد بزرگتر از پشه و خردتر از مگس و پيوسته در هوا باشد تا به زير عرش رسد و تا روز قيامت براى او تسبيح گويد .