بحار الأنوار ( ج 73 ) ( آداب و سنن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥

[ اخبار باب ]

خود بدى نبيند .

از آن حضرت است كه پيغمبر ( ص ) فرمود : هر كه پيش از خود عطسه كن حمد گويد از درد دندان و پهلو در امان باشد .

از امام صادق ( ع ) كه چون عطسه كند و گويد :

الحمد لله

دو فرشته گماشته بر او گويند رَبِّ الْعالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ ، و اگر آن را هم خودش گويد دو فرشته گويند و صلوات خدا بر محمد و اگر آن را هم گويد آن دو گويند

و على آل محمد

، و اگر آن را هم گويد دو فرشته گويند

رحمك الله

( رحمت خدا بر تو ) .

و امير مؤمنان ( ع ) فرمود در خبرى طولانى چون يكى از شماها عطسه زد او را خوشامد گوئيد و اگر گفت

يرحمكم الله

بگوئيد : خدا شما را بيامرزد و رحمت كند زيرا خدا فرموده ( 68 سوره النساء ) و چون خوشامدتان گفتند به نحوى با بهتر از آن پاسخ دهيد يا همان را جواب گوئيد .

و از عبد الله بن ابى يعفور كه در مجلس امام صادق ( ع ) بودم و چون مردى در آن عطسه ميزد آن حضرت ميفرمود :

رحمك الله

و ديگران آمين ميگفتند و خود آن حضرت عطسه زد و حاضران شرم كردم و خوب پاسخ ندادند و فرمود : بگوئيد خدا نامت را بالا برد .

و در روايت ديگرى از آنان ( ع ) كه چون كسى عطسه زد سزاست كه انگشت سبابه را سر بينى نهد و گويد :

الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله الطاهرين

و بينيم براى خدا بر خاك باد خوار و زبون نه روگردان و نه نه افسوس خور و چون ديگر عطسه زند به او گويد

يرحمك الله

يك بار تا سه بار و اگر از سه بار بيشتر عطسه زند به او گويد خدا تو را شفا دهد ، در برابر مرد مؤمن گويد

يرحمك الله

و در برابر زن گويد

عافاك الله

و اگر كودك است گويد : خدا بزرگت كند و براى بيمار گويد :

شفاك الله

و اگر كافر ذمى باشد گويد

هداك الله

و براى پيغمبر و امام گويد :

صلى الله عليك

و در جواب تسميت ديگرى گويد :

يغفر الله لنا ربكم .

و در روايت ابى بصير است كه امام صادق ( ع ) فرمود : عطسه صاحبش را در امان دارد از پنج چيز كه اول آنها خوره است و دوم باد پليدى كه در سر و رو درگيرد و سوم از آب آوردن چشم و چهارم از بند آمدن سوراخهاى بينى و پنجم از روئيدن مو در چشم ، فرمود : اگر خواهى كم عطسه كنى روغن مرزنجوش در بينى كش ، گفتم چه اندازه ؟ فرمود يك دانگ و من پنج روز عمل كردم و كثرت عطسه از من رفت .

و از آن حضرت است ( ع ) كه عطسه در بيمارى امان از مرگ است در آن مرض ، و فرمود :

خميازه از شيطانست و عطسه از خدا عز و جل .