بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٣

باب چهاردهم نشانه‌هاى مؤمن و صفات او

از دست رفتن ، رهنمايد هر كه را مشورت با او كند ، و كمك دهد بهر كه كمكش كند ، و بيزار است از باطل و دشمنى و نادانى ، اينست وصف مؤمن .

بيان : شرح آن بروايت از كلينى گذشت و دوباره‌اش آورديم براى اين كه اختلاف ميان آن و اين بسيار است .

شكر را با رفق كند يعنى خدا را اطاعت كند به آرامى و بر خود سخت نگيرد تا ناتوان گردد و وامانده شود ، و بسا كه مدارا با مردم مقصود باشد و قدردانى از مردم ، و در آنچه گذشت بس باشد .

19 - امالى شيخ ( ج 1 ص 43 ) بسندش از امام صادق عليه السّلام كه هر كه چهار صفت دارد ايمانش كامل است و اگر چه سر تا پا گناه باشد او را نكاهد و آن چهار : راستى و پرداخت امانت ، و شرم و حسن خلق باشند .

در تمحيص : از امير مؤمنان مانندش آمده .

در كافى ( ج 2 : 98 ) بسندش مانندش آمده .

بيان : از سر تا پا مبالغه در بسيارى گناه است يا كنايه از اين كه از هر اندامش گناه صادر شده ، و مىشود تفسير بگناهان صغيره شود ، زيرا گناه كبيره بسيار از داراى اين خصال دور است ، و بسا مقصود اينست كه او توفيق توبه يابد ، و اين خصالش بآنش بخوانند ، زيرا هر كدام جلوگير بسيارى از گناهانند چنانچه نهان نباشد .

20 - امالى شيخ ( ج 1 ص 71 ) بسندش تا امام سجاد عليه السّلام ، ميفرمود : هر كه در او چهار باشند ايمانش كامل است و گناهانش نابود ، و برخورد بپروردگارش و او از او خشنود باشد ، هر كه بپردازد بمردم هر حقى كه خدا براى آنها به گردن او نهاده ، و زبانش با مردم راست باشد ، و شرم كند از هر چه زشت است نزد خدا و مردم و با خاندانش خوشرفتار باشد .

در محاسن ( ص 8 ) مانندش آمده .

بيان : بدان چه در عهده او است براى مردم ، به نذر و عهد و يمين كه از كلمه ( و في للَّه ) فهم شود ، و بسا هر عهدى باشد زيرا وفاء بعهد اگر واجب نباشد شك ندارد