بايدها و نبايدها در رفتار و كردار قضات ( فارسى ) — الصفحة ٤٣

فصل هفتم : لزوم قضاوت بر اساس دلائل و مدارك و شواهد معتبر

55 - روزى دو مردى كه با همديگر در موضوع ارث و مسائل ديگرى - كه زمانى از آن گذشته بود - اختلاف داشتند به نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمدند و از ايشان درخواست قضاوت نمودند .

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به آنها فرمود : چه بسا ممكن است كه بعضى از شما در بيان و گفتار برتر و در ارائهء مدارك هوشيارتر از ديگرى باشد .

و چنانچه من در اين قضاوت چيزى را به شخصى - كه مستحقّ آن نيست - بدهم مانند آن خواهد بود كه گويى قطعه‌اى از آتش را در دست او قرار داده‌ام .

پس از اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله هر يك از آن دو نفر به آن حضرت صلى الله عليه و آله گفت : من حقّ خود را به ديگرى بخشيدم .

آنگاه پيامبر صلى الله عليه و آله به آن دو فرمود : برويد و برادرانه با هم توافق و مصالحه كنيد .

و يا با قرعه مشكل خود را حل نماييد .

و از همديگر حلاليت بطلبيد « 1 » .

( 1 ) - اختصم رجلان إلى النبيّ صلى الله عليه و آله في مواريث و أشياء قد درست . فقال النبيّ صلى الله عليه و آله : لعلّ بعضكم أن يكون ألحن ( 1 ) بحجّته من بعض . فمن قضيت له بشيء من حقّ أخيه فإنّما أقطع له قطعة من النار . فقال له كلّ واحد من الرجلين : - يا رسول اللَّه - حقّي هذا لصاحبي . فقال صلى الله عليه و آله : و لكن اذهبا فتوخّيا ( 2 ) ثمّ استهما ( 3 ) . ثمّ ليحلّل كلّ واحد منكما صاحبه ( معاني الأخبار ص 279 ) . 1 ) يعني : أفطن لها و أجدل . و اللحن - بفتح الحاء - : الفطنة . و اللحن - بجزم الحاء - : الخطأ . 2 ) فكأ نّه قد أمر صلى الله عليه و آله الخصمين بالصلح . 3 ) أي : اقترعا . و هذا حجّة لمن قال بالقرعة في الأحكام ( معاني الأخبار ص 279 ) .