ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٠

( 198 ) ارمغان آصفى

زانو عضوى معروف ، بستن ( مقصود زانو بستن ) : طغراى مشهدى :

زموذيان به دغا بايد انتقام كشيد * كلوخ گفته توان بست زانوى گفتار

و در توضيح نوشته : « زانوى كفتار به گفتن كلوخ بستن » اين مثل است و آنچنان است كه چون كفتار را بينند كلوخ كلوخ گويند و او از ترس از رفتن باز ماند » .

زانو زدن : براى آن سه بيت از سه شاعر آورده بدين ترتيب :

1 . سليم طهرانى :

پادشاه خوبرويان است چندان دور نيست * سرو و شمشاد چمن گر پيش او زانو زنند

2 . ظهورى ترشيزى :

نيفتم به زانو زدن پيش كس * كه زانو زدن در نمازست و بس

در توضيح اين دو معنا آورده : « زانو زدن : به ادب نشستن و سجده كردن » .

3 . هاتفى جامى :

گرفتش به رسم غلامان عنان * كشيدش به دستور زانو زنان

در توضيح آورده : « زانو اسپ كشيدن : اسپ پيش آوردن به تعظيم چنان كه رسم تركان است » .

مؤلف اين اثر را در سال 1292 ق برابر با كلمه ارمغان تأليف نموده است . او براى فرهنگ خود سبك بديعى به كار برده و هر صفحه را به جدول هاى پنج خانه اى تقسيم نموده و در خانهء اول لغات را به ترتيب حروف تهجى ذكر كرده ، خانه دوم براى مصرع اول شعر و خانه چهارم براى مصرع دوم ابيات ، خانه سوم كه بين دو مصرع است حرف صله نوشته شده تا معلوم شود كه فلان لغت يا فلان مصدر و مشتق به حرف فلانى بدين طريق مستعمل است .

آغاز : بسمله . باب زاء معجمه ، فصل الف ، زانو .

نوع خط : نستعليق .

كاتب : ذكر نشده .

تاريخ كتابت : ذكر نشده .