فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٥
نسخه‌هاى خطى ترجمه‌هاى قرن يازدهم
واقف : راشد افندى در اوايل شوال 1082 ق
تعداد برگ‌ها : 257 برگ
تعداد سطور : متن 38 سطر ، ترجمه در مأخذ ذكر نشده
اندازهء كتاب : 222 * 145
اندازهء نوشته : 83 * 52
مأخذ : فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى كتابخانه‌هاى تركيه ، ص 196 .
274 . ترجمهء فارسى قرآن كريم
( ترجمهء سليمانى )
تاريخ ترجمه : قبل از 1085
مترجم : ميرزا علىرضا بن كمال‌الدين حسين اردكانى شيرازى متخلص به تجلى ( متوفاى
1085 ق )
ترجمه‌اى است كلمه به كلمه از قرآن كريم كه معروف به « ترجمهء سلطانى » است و براى شاه سليمان صفوى ( 1077 - 1105 ) در سال 1084 ق تأليف گرديده است .
روش مفسر بدين گونه است كه ابتدا آيهء شريفه را آورده ، سپس به گونه‌اى روان و شيرين و با سبكى زيبا و نيكو و با در نظر گرفتن جوانب بلاغت و ادب به ترجمه و تفسير آن پرداخته و سعى فراوان كرده است كه ترجمهء آيات با متن عربى قرآن كريم مطابقت كامل داشته باشد .
در ترجمه حد وسط را بر گزيده و راه افراط و تفريط را نپيموده است .
گويا تجلى دو اثر در بارهء قرآن كريم دارد . اثر اول تفسير اوست كه آن را تفسير سليمانى نام نهاده و اثر دوم ترجمهء قرآن است كه آن را ترجمهء سلطانى ناميده است .
شايان ذكر است كه از تفسير سليمانى « 1 » تاكنون دو نسخه شناسايى شده است :
1 . نسخهء دكتر على اصغر مهدوى ( نشريهء نسخه‌هاى خطى دفتر 2 ، ص 163 ، نسخهء شمارهء 602 ) .
2 . نسخهء آقاى عبدالحسين صالحى شهيدى كه گفته شده نسخهء اصل است . ( مجلهء بينات ، ش 13 ، بهار 1376 ، ص 166 ؛ دانشنامهء قرآن و قرآن پژوهى ، ج 1 ، ص 707 ) .
كتابنامه
نشريهء نسخه‌هاى خطى دانشگاه تهران ، دفتر 2 ، ص 163 و ج 8 ، ص 30 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، منزوى ، ج 1 ، ص 15 ؛ ادبيات فارسى بر مبناى تأليف استورى ، ج 1 ، ص 189 ؛ فهرس المخطوطات الفارسية ، ج 2 ، ص 155 ؛ فهرست منتخباتى از نسخه‌هاى خطى 15 كتابخانهء پاكستان ، ص 186 ؛ فهرست مشترك نسخه‌هاى علوم قرآنى در ايران ، ص 25 ؛ مخطوطات خزانة الحيدرية ، ص 23 .
( 1 ) . الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 4 ، ص 267 ، با عنوان « تفسير تجلى »