الله شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤١

بحث روايى علامه طباطبايى در تفسير آيه مباركه نور

نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ سؤال نمودند فرمود : آن مثَلى مىباشد كه خدا براى ما زده است ؛ فَالنَّبِىُّ وَ الائِمَّةُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ مِنْ دِلَالَاتِ اللَّهِ ، وَ آيَاتِهِ الَّتِى يُهْتَدَى بِهَا إلَى التَّوْحِيدِ وَ مَصَالِحِ الدِّينِ وَ شَرَائِعِ الْإسْلَامِ وَ السُّنَنِ وَ الْفَرَائِضِ . وَ لَا قُوَّةَ إلَّا بِاللَّهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ .

« بنابراين پيغمبر و ائمّه صلوات الله عليهم از دلالتهاى خداوندى و آيات وى هستند ، آن دلالات و آياتى كه بدان مىتوان به سوى توحيد و مصالح دين و شرايع اسلام و سنن و فرائض راه جست . و هيچ قوّه‌اى موجود نمىباشد مگر به خداوند علىّ عظيم . »

آنگاه فرموده‌اند : » من مىگويم : اين روايت از قبيل اشاره به بعضى از مصاديق است ، و از افضل مصاديق مىباشد كه عبارتند از پيامبر صلّى الله عليه و آله و سلّم و طاهرين از اهل بيت او عليهم السّلام ؛ و گرنه آيه با ظاهر خود ، غير ايشان از انبياء و اوصياء و اولياء را بواسطهء عموميّت خود شامل مىشود .

بلى ! اين آيه عموميّت به جميع مؤمنين ندارد ، زيرا در توصيف مؤمنين صفاتى را اخذ نموده است كه شامل جميع نمىشود ؛ مثل قوله تعالى : رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ - الخ .

« آن مؤمنين ، گروهى از مردانند كه نه تجارت و نه خريدوفروش ، ايشان را از ياد خدا باز نمىدارد - تا آخر آيه . »

و در تفسير « الدّرّ المنثور » آمده است كه : ابن مَردويَه از أبو هريره از پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت كرده است در معنى قول خدا زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ فرمود : قَلْبُ إبْرَاهِيمَ ؛ لَا يَهُودِىٌّ وَ لَا نَصْرَانِىٌّ . « مراد ، قلب حضرت إبراهيم مىباشد كه نه يهودى است و نه نصرانى . »

من مىگويم : اين روايت از قبيل ذكر بعضى از مصاديق است ، و مثل آن