الله شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٩

نقل مجلسى ( ره ) دقيق‌ترين معنى را در مضمون « لَا يَزَالُ الْعَبْدُ »

و از اراده خود بيرون شود ، و محبّت حقّ بر عقل و روح و مسامع و مشاعرش متجلّى گردد ، و جميع امورش را به خداوند تفويض نمايد ، و در مقام تسليم و رضا به همه مقدّرات و احكام پروردگارش گردد ؛ در اين حال حضرت پروردگار سبحانه متصرّف در عقل و قلب و قواى او مىشود و امور وى را طبق آنچه را كه خدا دوست دارد و مىپسندد تدبير مىكند . بنابراين او اشياء را بر منهاج مشيّت و اراده مولايش طلب مىنمايد ؛ همان‌طور كه خداوند سبحانه در حال خطاب به آنان گفته است : وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ . « 1 »

همين‌طورى كه در تأويل اين آيه ، در اخبار غامضه از معادن حِكَم و اسرار و ائمّه اخيار وارد شده است .

و از پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت است كه فرمود :

قَلْبُ الْمُؤْمِنِ بَيْنَ أَصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ ؛ يُقَلِّبُهَا كَيْفَ يَشاءُ .

« قلب مؤمن در ميان دو انگشت از انگشتان خداوند رحمن مىباشد ؛ آن را مىگرداند به هر كيفيّتى كه بخواهد . »

و همچنين پروردگار اعلاى وى در سائر جوارح و قواى او تصرّف مىنمايد ؛ همان‌طور كه مخاطباً به پيامبرش حضرت مصطفى فرموده است : وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى « 2 » .


( 1 ) صدر آيه 30 ، از سوره 76 : الإنسان : وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً . « و شما اراده نمىكنيد مگر آنكه خداوند اراده مىكند ! حقّاً و حقيقةً خداوند عليم و حكيم مىباشد . » ( 2 ) قسمتى از آيه 17 ، از سوره 8 : الانفال : فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . « پس شما نكشته‌ايد مشركان را ، و ليكن خدا آنان را كشته است . و ( اى پيغمبر ) تو تير پرتاب نكردى و ليكن خدا پرتاب كرده است . و اين واقعه به جهت آن بوده است كه خداوند از ناحيه خودش مؤمنين را به امتحان نيكوئى آزمايش كند . حقّاً و حقيقةً خداوند شنوا و داناست . »