الله شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٧

شرح لاهيجى حديث « فَبِى يَسْمَعُ وَ بِى يُبْصِرُ » را

و سلّم كه حقيقت وحدانيّت در مظهر فردانيّت ظاهر شود ؛ كه وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى . « 1 » إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ . « 2 »

چون متانت و استحكام مكشوفات به شواهد دلايل نقلى است ، فرمود كه : متن :

حديث قدسى اين معنى بيان كرد * فَبى يَسمَعْ وَ بى يُبصِرْ عيان كرد

حديث قدسى آنست كه معنى آن بىواسطه از حقّ به پيغمبر فرود آمده باشد . « 3 » و عبارت اين حديث قدسىّ كه در اين بيت فرموده اين است كه :

لَا يَزَالُ الْعَبْدُ يَتَقَرَّبُ إلَىَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ ، فَإذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ وَ بَصَرَهُ وَ لِسَانَهُ وَ يَدَهُ وَ رِجْلَهَ . فَبِى يَسْمَعُ وَ بِى يُبْصِرُ وَ بِى يَنْطِقُ وَ بِى يَبْطِشُ وَ بِى يَسْعَى . و فى روايةٍ : وَ بِى يَمْشِى


( 1 ) . قسمتى از آيه 17 ، از سوره 8 : الانفال : فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . « پس شما آنان را نكشته‌ايد و ليكن خداوند آنها را كشته است . و در هنگامى كه تو تير پرتاب كردى تو پرتاب نكرده‌اى و ليكن خداوند پرتاب كرده است . و براى آن سبب بوده است كه خداوند مؤمنين را به امتحان نيكوئى آزمايش نمايد . حقّاً و حقيقةً خداوند شنوا و دانا مىباشد . » ( 2 ) صدر آيه 10 ، از سوره 48 : الفتح : إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً . « تحقيقاً كسانى كه با تو بيعت مىكنند ، فقط با خداوند بيعت مىكنند . دست خداوند بر فراز دست ايشان مىباشد . پس كسى كه پيمان را بشكند ، عليه خود پيمان‌شكنى نموده است ؛ و كسى كه وفادار باشد به آنچه را كه با خداوند عهد بسته است پس البتّه به زودى خداوند به وى مزد عظيمى عنايت خواهد نمود . » ( 3 ) حديث قدسى يك شرط ديگر هم دارد و آن اين است كه نبايد به عنوان معجزهء پيغمبر بوده باشد . بنابراين قرآن كريم از احاديث قدسيّه نمىباشد .