انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٩
عذاب گنهكاران
« فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هاهُنا حَمِيمٌ »
در روز قيامت كسى نيست كه از او حمايت كند .
در دنيا معمول است كه بعضىافراد كه پول زياد دارد عده‌اى دور او را مىگيرند و از او تعريف و تمجيد مىكنند و به حرفش گوش مىدهند . براى اين‌كه او پول‌دار است و با قدرت‌مندان ارتباط دارد مردم به او احترام مىكنند ؛ در واقع مردم از اين‌گونه افراد مىترسند ؛ ولى در قيامت اين‌گونه نيست و شرايط كاملًا عوض مىشود .
« فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هاهُنا حَمِيمٌ »
در روز قيامت كسى پيدا نمىشود كه بيايد به انسان كمك كند و يا بارى را از دوش او بردارد ، هركس به فكر خود است .
در آيه ديگرمىفرمايد : « وَ كُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً » « 1 » همه اين‌ها روز قيامت تنها تنها و فرد فرد مىآيند . در روز قيامت كسى نمىتواند به ديگران كمك كند ، مگر كسانى كه خدا به آنان اذن شفاعت داده است . در قيامت هركس به فكر خود است و كسى درآن‌روز دوست مهربان براى خود ندارد كه به او كمك كند .
« وَ لا طَعامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ »
غذاى براى آن‌ها وجود ندارد مگرغسلين ! غسلين را بعضى مفسرين به چرك ، خون و كثافت بدن انسان معنى كرده‌اند . يعنى غذاى مجرمين همان خون‌هاى كثيف و چرك‌هاى بدن انسان است . « إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ » « 2 » يا از درخت زقوم برايش
( 1 ) - مريم / آيه 95 ( 2 ) - دخان / آيه 43