انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٢
عدم تعارض در آيات قرآن
عدم تعارض در آيات قرآن
عدم تعارض در آيات قرآن
قرآن مجيد در اين آيه مباركه مىفرمايد : « بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ » در جاى ديگر مىفرمايد : « وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ » « 1 » در آيه ديگر فرموده است كه : « رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ » « 2 » بعضىها ممكن است فكر مىكنند كه نعوذ باالله ، آيات قرآن با هم تعارض دارند . در يك جاى به لفظ جمع استعمال شده است ؛ در جايى ديگر لفظ مفرد به‌كار رفته و در آيه ديگر ، مشرقين و مغربين گفته شده است . يعنى پروردگار دو مغرب و دو مشرق . جواب اين است كه آيات قرآن در واقع هيچ‌گونه تعارضى باهم ندارند و آن‌چه را كه قرآن بيان مىكند هر كدام واقيعت‌هايى است كه وجود دارد ؛ مثلا اگر از كسى سؤال شود ، تو پسر چه كسى هستى ؟ مىگويد : پسر احمد . بعد سؤال شود پدر كه هستى ؟ مىگويد : پدر محمود . بعد سؤال شود برادر كه هستى ؟ مىگويد : برادر حامد . اين گفته‌ها باهم در تضاد نيست ؛ بلكه همه درست است ؛ زيرا كه انسان مىتواند يك مرتبه خود را به نام پدر معرفى كند و مرتبه ديگر به نام پسر ، خود را معرفى كند كه من پسر فلان شخص هستم ، يا پدر فلانى هستم و يا برادر فلان شخص هستم . در هرسه مورد خود را معرفى كرده و هيچ تعارضى هم در آن ديده نمىشود ؛ زيرا همه چهره‌هاى يك حقيقت است .
مشارق و مغارب ؛ يعنى در طول سال خورشيد هميشه از يك جاى طلوع نمىكند و هر روز از يك نقطه خاص سر در نمىآورد . ممكن است به همين
( 1 ) - بقره / آيه 115 ( 2 ) - الرحمن / آيه 17