امام شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٠٩

اساس عالم هستى مبنى بر اختلاف در موجودات است

مساوى و يكسان باشند محال است كه پديد آيد بلى موجودات متشابهى هستند كه از بعضى جهات با يكديگر شباهت دارند ؛ ولى دو موجودىكه عين يكديگر باشند ممتنع است كه تحقّق يابد .

علوم تجربى امروز اين اصل را پذيرفته است ؛ و بر اساس مقايسه و استقراء و تجربه هايى مداوم اثبات نموده است كه تشابه من جميع الجهات بين دو موجود وجود ندارد ؛ بلكه هر موجودى داراى مشخصّات خاصّه و مميّزات منحصره به‌خود است .

حتى در بين افراد انسان از زمان خلقت آدم بوالبشر تا روز قيامت دو انسان يافت نمىشود كه از هر جهت با هم يكسان باشند ، نه از جهت ذاتيّات و صفات و نه از جهت عوارض مكانى و زمانى و كيفيّت و كميّت و غيرها .

و حتّى دو انسان يافت نمىشود كه بندهاى انگشتان آنان ، خطوط منقوشه در بدن آنان مشابه باشد و بر اين اساس از فنّ انگشت‌نگارى براى شناسائى مجرمان استفاده مىكنند .

بلكه خطوط پوست هر نقطه از بدن يك فرد با خطوط پوست ساير نقاط همان فرد تفاوت دارد .

خطوط انگشت دست راست با همان انگشت از دست چپ تفاوت دارد ، و خطوط سبّابه از دست راست با ساير انگشتان همان دست راست مختلف است .

بنابراين اصل كلّى و دائمى ، هر يك از افراد انسان در سازمان خلقت و آفرينش با يكديگر متفاوت است همان‌طور كه در چهره و سيما و شكل و شمايل با يكديگر متفاوتند ، در غرائز و ملكات و صفات نيز به‌مقدار متنابهى متفاوتند .

از دوران كودكى و طفوليّت ملاحظه مىشود كه بعضى از اطفال در مقدار سخاوت و گذشت متفاوتند ، در حيا و عفّت متفاوتند ، در متانت و اصالت متفاوتند ، در شجاعت و هوش و فهم و زيركى متفاوتند .

و بنابراين پيامبران و امامان با ساير افراد بشر تفاوت دارند .

بلكه خود پيامبران در عين حال كه همه از جانب خدا برانگيخته شده‌اند و وظيفهء مهّم رسالت را بر عهده دارند ، و همه متّفقاً مردم را به‌مقام توحيد دعوت مىكنند ، و به‌عبارت ساده همه از يك مبدء و به‌يك مرجع بوده ، و آيند و روندشان از يك‌جا و به‌يك جا مىباشد و قول خداى تعالى از زبان مؤمنان كه :

« لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ » ( سوره البقرة ( 2 ) قسمتىازآيه 285 . ) .