معاد شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٢

عقيدهء ابن سينا در مبدأ آفرينش نفس انسان

شيخ در اين قصيده روح انسانى و نفس ناطقه را تشبيه به كبوتر ورقاء بلند پرواز و عزيز الوجود و منيع المحلّى نموده است كه از آن آشيان عالى به سوى قفس تن نزول كرده است ، و در وصف او گويد :

1 - هبوط و نزول كرد به سوى بدن تو از بالاترين محلّ و عالىترين مرتبه ، كبوترِ ورقاء روح كه داراى مقامى بس عزيز و محلّى منيع است .

2 - آن لطيفهء روح از ديدگان هر عارف و خبيرى مختفى و پنهان است . و عجبا كه او چهرهء خود را به نقاب نپوشانده ، بلكه دائماً پرده از رخ برافكنده و در منظر و مرآى عموم خود را آشكارا و هويدا ساخته است .

3 - آن لطيفهء ناطقه و روح ، اتّصالى كه با بدن خاكى نمود ، از روى رضا و رغبت نبوده بلكه صرفاً بر اساس كراهت و ناخوشايندى بوده است . و عجيب آنكه پس از وصول به بدن ديگر راضى نيست مفارقت كند و قفس تن را رها كند ، و در اين صورت گريه و ناله سر داده ، بر ماتم عزا مىنشيند و سفرهء اندوه و غم مىگسترد .

4 - آن نفس ناطقه پيوسته در مقام خود ، به خود مشغول و

و سپس بعد از ذكر قصيدهء عربيّه ، قصيدهء فارسيّه را كه شرح آن است ذكر كرده و معلوم نيست شارح كيست ، چون در انتهاى شرح نوشته شده : علَى يَدِ أضعفِ عبادِ الله ، أقلّ الطّلبة غلامحسينِ الطّبيبِ ، فى شَهر شعبانِ المعظّم مِن شُهور تسعٍ و تسعين و مائتَين بَعد الالف مِن الهِجرَة . ممكن است شارح همين غلامحسين طبيب باشد و ممكن است شارح ديگرى بوده و غلامحسين كاتب آن شرح بوده كه آن را و اصل قصيدهء عربيّه و رسالهء حىّ بن يَقظان و تفسير آن را از أبى منصور بن زيلة در يك مجموعه به كتابت در آورده است .