معاد شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١١

جمع بين إسناد قرآن فعل را به خدا و به مخلوقات ، و عدم تناقض در آن

نقل مىكند از زنديقى كه به خدمت حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام آمده و اشكالات بسيارى داشت ، و از جمله اشكالاتش اين بود كه در قرآن مجيد مطالب و أخبار متناقضى است و اگر آنها را جواب دهيد من در دين شما داخل ميگردم .

و از جملهء اعتراضاتش همين ادّعاى تناقض در آيات توفّى و قبض ارواح و عامل آن بود .

ميگويد : أَجِدُ اللهَ يَقُولُ : قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ، و خداوند در جاى ديگر ميگويد : اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها ، الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ و آنچه نظير و شبيه اين آيات در قرآن است .

در بعضى قبض روح را براى خود معيّن فرموده و در بعضى براى ملك الموت و در بعضى براى ملائكه « 1 »

حضرت فرمودند : امّا آنچه از تناقض در اين آيات و آيه تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا و آيه الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ بيان كردى ، پس بدان كه خداوند تبارك و تعالى اجلّ و اعظم است كه خودش بدست خود در اين امور مباشرت كند ؛ فعل فرستادگان خدا و فرشتگان ، فعل خداست چون آنها به امر خدا عمل مىكنند .

پس خداوند از ميان فرشتگان عدّه‌اى را برگزيده تا سفير و واسطهء بين حضرت او و مخلوقاتش بوده باشند ، و آنها همان عدّه‌اى هستند كه خدا دربارهء آنها مىفرمايد : اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ

( 1 ) « احتجاج » طبرسى ، طبع مطبعهء نعمان - نجف ، ج 1 ، ص 364