معاد شناسى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٦

إخبار رسول امين بر عوالم بعد از موت

و آنچه فرموده است حقّ است ، و او براى ما خبر آورده است .

از اين گذشته پيامبر كه رفته است و ديده است و خبر آورده است ، با چشم مادّى نديده است . چون چشم حسّى مادّى فقط مىتواند اجسام و آثار آن را بنگرد ، نه عالم معنى و صورتهاى معنوى را ؛ و ادراك بهشت و جهنّم و خصوصيّات آنها در مراحل و منازل مختلفه و عالم قدس احتياج به چشم قلب دارد .

پس اين كسانى كه مىگويند كسى نرفته و خبر بياورد ، منظورشان آنست كه از مردگان كسى بازنگشته تا آنچه با چشم ديده ، با زبانش به ما بگويد .

و اين منطق غلط است . چون مرده‌اى اگر فرضاً باز گردد ، او نيز آنچه را با چشم دل ديده است بازگو مىكند ، و زبانش كه تكلّم مىكند حكايت از زبان دل اوست . براى مرده محالست كه با چشم حسّى واقع در سرش ببيند تا خبر آورد . و بنابراين اگر مرده بيايد و تكلّم كند و خبر دهد ، مسلّماً با چشم دل ديده است و با زبان دل به زبان حسّ گفتگو دارد . و اين معنى در انبياء عظام و پيغمبر ما صلّى الله عليه و آله و سلّم صادق است ، زيرا آنها رفته‌اند و خبر آورده‌اند .

معراج يعنى حركت و سفر از اين عالم حسّ به عالم برزخ و عالم قيامت و أسماء و صفات الهيّه و ورود در حَرَم حضرت كبريائى و حريم مقام عزّ و عظمت ؛ و معراج حضرت رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم جاى شبهه و ترديد نيست .

و ثالثاً : اينكه مىگويند كسى نرفته تا خبر بياورد ، اين جمله در