افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٠.٧٠

بحث و تحقيق

افراد كثير يا اصناف مختلف إنسان است .

و ممكن است كه دسته دوم به معنايى اعم از إنسان كه اصناف مخلوق عاقل باشند إستعمال شده باشد و أما اين كه عالمين را به معناى هر چيز مخلوق بگيريم دليلى بر آن به نظر نمىرسد .

مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ( أختيار دار روز جزاء )

ممكن است مراد از مالكيت خدا بر روز قيامت و روز جزاء ، اين باشد كه تنها خداوند إختيار امر و نهى و انتقام و عفو و عذاب و عقاب و تعيين درجات را براى متقين و تشخيص دركات را براى متمردين و عاصيان دارد ، و هيچ موجودى حق مداخله را ندارد . و شفاعتى كه از جانب بعضى از افراد كامل بشر صورت مىگيرد بعد از اذن پروردگار و رضاى اوست كه در آيات زياد قرآن به آن تصريح شده است . بلى : « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ » ( غافر : 16 ) ، يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً » ( الإنفطار : 19 ) اختصاص ملكيت و إختيار مطلق روز جزاء ، مدلول آياتى از قرآن مجيد است . « 1 »

به هر صورت از اكثر قراء نقل شده كه « ملك يوم الدين » خوانده اند كه بهتر از قرائت « مالك » است ؛ زيرا صفت مشبهه دلالت بر دوام دارد . بخلاف اسم فاعل .

مالكيت و ملكيت بر سه قسم است :

1 - ملكيت إعتبارى كه منشأ آن إعتبار عقلاء و شارع و گاهى حكومتها و گاهى عرفهاى مختلف است ؛ مانند ملكيت إنسان بر خانه و اموال خود و بر نتيجه أعمال خود حسب اختلافى كه در بين عرف و شارع در كميت و كيفيت اين ملكيت وجود دارد .

2 - ملكيت مقوله اى عرضى كه در فلسفه و حكمت بيان شده ؛ مانند احاطه كلاه بر سر و احاطه خانه بر ساكنين آن مثلا .

3 - ملكيت حقيقى تكوينى ( اشراقى ) ؛ مانند ملكيت واجب الوجود الخالق نسبت به همه

( 1 ) - حج / 56 - فرقان / 26 - الرحمن / 39 - قيامة / 12 و 30 - انفطار / 19 - سبأ / 42 غافر / 16 و غير ذلك .