افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٠.٣٨٩

حجاب مستور و اقسام هدايت

ولى دليل و قرينه اى بر نطق نبات و جماد نمىشود « 1 »

2 - تسبيح و حمد و نماز ( عبادت ) اشياء به زبان حال باشد كه به چند گونه تصوّر مىشود :

اوّل : مخلوقات همه حادث و مسبوق بعدم فكّى هستند و زبان حال آنان اين است كه وجود كمال ما از إحداث و نو آورى خداوند است .

دوّم : موجودات عالم همه از وجود و عدم ( هستى و نيستى ) لا إقتضاى صرف هستند و هر ممكن الوجود به زبان حال مىگويد كه وجود و كمال هم در إبتداء و هم در بقاء و در استدامه از واجب الوجود است و همين است حمد و تسبيح خداوند .

سوّم : استعداد عالى موجودات شهادت بر نفى نقص مىدهد .

چهارم : منافع اشياى مادّى كه در فيزيو لوژى بيان شده حكمت خداوند را كه طرد كننده عيب و نقص خالقيت است بيان مى دارد تسبيح و حمد ( جمال و جلال او را ) روشن مى نماياند ، بلى در جهان مادّى شرور هم وجود دارد كه مخلوقاتى زياد از آن‌ها زيان مى بينند و زبان حال شرور زبان مخالف زبان وجود و كمالات است . بلى چنين است ولى فلاسفه و متكلّمين جوابهاى مفيدى براى دفع اين ايراد داده اند و نگارنده در چندين كتاب عربى و فارسى جواب هايى براى دفع آن داده ام .

حجاب مستور و اقسام هدايت

حجاب مستور و اقسام هدايت

« وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً » ( الإسراء : 45 ) وقتى قرآن مى خوانى بين تو و بين آنان‌كه ايمان ندارند حجاب پوشيده قرار داده ايم . اين حجاب ، ساتر تكوينى نبوده ؛ بلكه يك حايل و ساتر معنوى بوده كه مشركين نتوانند به وجود


( 1 ) كمتر از دلالت نطق به لفظ قول بعضى از آيات وجود دارد : « فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » فصلت : 11 به آسمان و زمين فرمود بياييد چه به طوع و رغبت و چه به كراهت ، گفتند به طاعت آمديم . البته ما به زبان ساير موجودات نا آشنا هستيم . « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا » الأحزاب : 72 .