روش جديد اخلاق اسلامى (فارسى) — الصفحة ١٩٧

باز هم درباره زهد

تقسيم دوم

1 - اگر تنها محرمات را ترك كند زهد فرض است .

2 - اگرمحرمات و مشتبهات را با هم ترك كند زهد سلامت است .

3 - اگر زايد از مقدار ضرورت را ( هرچند از حلال ) ترك كند زهد ثقل است ولو اينكه از استفاده مقدار ضرورت لذت ببرد .

4 - و اگر از مقدار مذكور لذت نبرد و از باب ناچارى به آن اقدام كند و حتى مانند خوردن مردار از آن تنفر داشته باشد زهد عالى مىباشد .

5 - و اگر جميع ما سوى اللّه حتى جان و بدن خود را نيز ترك كند آخرين درجه زهد است .

تقسيم سوم

اگر ترك دنيا بخاط نجات از عذاب آخرت باشد زهد الخائفين است و اگر بخاطر ثواب باشد زهد الراجين است . و اگر بخاطر اللّه باشد زهد العارفين است .

اين بود خلاصه آنچه كه نراقى مرحوم در كتابش « جامع السعادات » آورده است .

در تقسيم سوم حرفى نداريم و مجرد اصطلاح است ، عمده اين است كه ترك دنيا براى دنيا نباشد ، بعضى از كم عقلان سفيه به آن مبتلا مىشوند ( خسر الدنيا و الاخرة )

بحث عمده در تقسيم دوم است كه به نظر نگارنده نوع چهارم آن غلط است تا چه رسد بنوع پنجم آن و احتمال عقلائى نمىرود