متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى) — الصفحة ٤٨

ماركسيسمى كه بكشور ما فرستاده‌اند

روحانى مجرد است ، قدر متيقّن بوسيلهء قوه‌اى غير از سلولهاى مغزى صورت ميگيرد ، ( ولو سلول‌هاى مغزى هم مدخليّت دارد ) نه اينكه ادراك مادى محض باشد و الّا اين همه اطلاعات ممكن نمىشد .

ولى ما فرض كرديم كه شعور اثر ماده است و اين موضوع را از نظر علم و فلسفه فرضا مسلّم دانستيم ، آيا چه ضررى به متافيزيكى خواهد داشت ؟ آنها جهان را مولود ارادهء موجود واجب الوجودى ميدانند كه نسبت شدّت وجودى او بموجودات مادى از قبيل نسبت لايتناهى بصفر است ، بحديكه بعضى از متصوّفين وجود مادى را بواسطهء محدوديتهائى كه دارد ناديده گرفته و چنين ميگويند :

مجموعهء كون را بدستور سبق * كرديم تصفّح ورقا بعد ورق

حقّا كه نديديم و نخوانديم در او * جز ذات حق و شؤن ذاتيهء او

البته اين شعر و نظائر آن فقط مبالغهء عارفانه و شعار تصوف است و الّا همهء خداشناسان عينيّت موجودات مادى را قبول دارند .

آرى اين نيست كه متافيزيسن‌ها جهان مادى را مولود امر تصورى كه واقع خارجى نداشته باشد ميدانند ، خيلى ناروا و بى جا است ، و جز متهم ساختن آنها ديگر غرضى مد نظر نبوده ، و خلاصهء كلام فلاسفهء خداشناس و موحدين ديندار ، جهان مادى را مولود شعور و تصور و روح نميدانند بلكه مخلوق ارادهء موجود مجرد مطلق - كه خداوند جهان - باشد ميدانند .

( رابعا ) ادعاء اينكه ماده جاودانى و ازلى است ، و آفريده