متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى) — الصفحة ١٧١

مباحث نبوّت و شريعت

ميكنند ، و قهرا در چهاراهها زمينه‌ى تصادم آنها قطعى و اجتناب ناپذير مىشود .

اين تصادف و تصادم در كميّت و كيفيّت خود تابع توسعه‌ى اجتماعات و كوچك بودن آنها است در اجتماعات سابق كه از يك طرف اعضاى آن محدود و از طرف ديگر ارتباط يك محيط با محيط ديگر ضعيف يا معدوم بوده ، طبعا كشمكش افراد نيز كم و ضعيف بوده ، ولى هر قدر اندازه‌ى اجتماعات توسعه پيدا نمود ، و ارتباطات آنها تحول پيدا كرد ، اختلاف و تصادم منافع افراد نيز بيشتر و قوىتر گرديد .

در عصر ما كه اكثر نقاط زمين بمنزله‌ى كشور واحدى درآمده و وسايل ارتباطى ، بشر را بمنزله‌ى اعضاى يك فاميل گردانيده اين تصادم باوج خود رسيده است .

دولتهاى بزرگ اولا بخاطر تحصيل مواد خام بطور رايگان يا به قيمت ارزان‌تر براى كارخانه‌هاى كشورشان ، و ثانيا به جهت پيدا كردن بازار فروش توليدات خود به قيمت گران‌تر بكشورهاى كوچك محتاجند ، و همين احتياج مذكور اساس و زيربناى استعمار و استثمار بين‌المللى را تشكيل ميدهد و بردگى را از حد فردى بمرتبه‌ى كشورى توسعه ميدهد .

اساسا علم و تكنيك هرچند مشكلات زيادى را از صحنه‌ى زندگى بشر بيرون كرد ، ولى گرفتاريهاى زيادترى را با خود بارمغان