عجايب ومطالب (فارسى) — الصفحة ٧٤

58 . تفسير پاره اى از آيات مشكله

2 . ممكن است معرفت نسبى حق تعالى باشد ( مجمع البيان ، ج 8 / 141 )

3 . ممكن است تعليم اسماء ( كه همان علوم مختلف انسان در معارف دينى و

امور تجربى و انسانى ) باشد كه استعداد آنها را داشت و تا امروز صدها هزار كتاب مفيد در مسائل علوم دينى و تجربى و انسانى تأليف نموده است ، و اختراعات و اكتشافات عجيبى داشته است و ظاهرا آينده او بهتر از گذشته و حال است .

4 . هرسه امر فوق مراد باشد .

5 . خلافت الهى در زمين

6 . ولايت الهى كه خدا را متولى و ولى همه امور داند . كه در اين قول مراد از عرضه مقايسه ومراد از پذيرفتن و عدم پذيرفتن ، استعداد گرفتن و عدم استعداد گرفتن است . ( صاحب ميزان ، ج 16 )

7 . نور الهى كما عن صاحب الاسفار تفسير قرآن كريم ، ج 3 / 398

8 . قبول فيض الهى تفسير غرائب القرآن و غائب القرآن ، ج 5 / 468

9 . عهد و پيمان الست بربكم ؟ قالوا بلى و اذ اخذ ربك من بنى آدم

10 . رحمانيت و رحيميت

دوم ) مراد از آسمانها و زمين و كوهها خود آنها است يا ساكنين آنها ؟

كلمه إبا ( امتناع ) و اشفاق و حتى كلمه ( عرضه ) معناى دوم را تاييد مىكند ولى كلمه ( كوهها ) و اصالت عدم تقدير ، معناى اول را رجحان مى بخشد ، زيرا عادتا و غالبا كوهها اهل و ساكنين ندارد . و برفرض احتمال اول ، مفاهيم عرضه و إبا و اشفاق ( ترسيدن ) بر نوعى توسعه و زبان حال حمل مىشود ، كه بازهم مخالف ظاهر است .