آيت نور (يادنامه عارف بالله حضرت علامه آية الله حاج سيد محمد حسين حسينى طهرانى) — الصفحة ٤٠٦

ضرورت همراهى عرفان الهى با علوم ظاهرى

آبى فرضا در وى جارى گردد و حكمْ مطابق با واقع درآيد ، ظرف و وسيله براى گذر آن آب حيات بوده است . و خداى ناكرده اگر اين ناودان شكسته و پاره شود خرابىهاى آن بىشمار است .

مولانا در دفتر پنجم مثنوى گويد

: علم چون در نور حق پرورده شد * پس ز علمت نور يابد قوم لُدّ

هر چه گوئى باشد آن هم نور پاك * كاسمان هرگز نبارد سنگ و خاك

آسمان شو ابر شو باران ببار * ناودان بارش كند نبود به كار

آب اندر ناودان عاريّتى است * آب اندر ابر و دريا فطرتى است

فكر و انديشه است مثل ناودان * وحىِ مكشوف است ابر و آسمان

آب باران باغ صد رنگ آورد * ناودان ، همسايه در جنگ آورد « 1 »

و همچنين در دفتر دوّم گويد :

علم تقليدى بود بهر فروخت * چون بيابد مشترى خوش بر فروخت

مشترىّ علم تحقيقى حق است * دائما بازار او با رونق است

لب ببسته مست در بيع و شرى * مشترى بى حد كه اللهُ اشْتَرَى

درس آدم را فرشته مشترى * محرم درسش نه ديو است و پرى

آدم أنبِئْهُمْ بِأَسْما درس گو * شرح كن أسرار حق را مو به مو « 2 »

روايتى عجيب از حضرت صادق عليه السّلام وارد است كه حقّا موجب تنبّه و بيدار باش است :

( 1 ) « مثنوى » ملّا جلال الدّين رومى ، طبع ميرخانى ، ج 5 ، ص 485 ، سطر 2 تا 4 ؛ و از طبع ميرزا محمودى : ص 498 ، سطر 12 تا 14 ( 2 ) « مثنوى » ج 2 ، ص 185 ، سطر 22 و 23