در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — الصفحة ٢٦٢

هدف دو آيهء نخست

مىكند . آنان كسانى هستند كه جان و مال به كف مىگيرند و در راه خدا گام مىنهند و خداوند براى تشويق اين گروه معامله‌اى با آنان انجام مىدهد و آن‌چه را خود به آنان از جان و مال بخشيده ، به گران‌ترين وجه مىخرد .

اين گونه تعبيرهاى عاطفى از خصايص قرآن است و نظير آن در قرآن موضوع قرض خواهى خدا از افراد متمكن است « 1 » و خداوند آن‌چه را مالك آن است ، از بندگان خود ، استقراض مىكند و غنىِّ مطلق ، براى تحريك عواطف بندگان از بندگان سراسر فقر خود قرض مىگيرد .

در آيهء دوم مورد بحث ، صفات گروه مجاهد را يادآور مىگردد و براى آنان صفات نه‌گانه‌اى بيان مىكند . هدف از توصيف اين گروه با اين صفات نه‌گانه ، اين است كه فرد مجاهد بداند مقام و موقعيت او در نزد خدا ، تنها با شمشير زدن نيست ، اگر با ديگر صفات انسانى و ارزش‌هاى اخلاقى متصف نگردد ، بلكه بايد همراه جهاد و كوشش در راه دين ، به تصفيه و پالايش خويش و جامعه بپردازد و با صفات زير ، كه شخصيت آفرين و انسان‌ساز است ، متخلق گردد :

1 . از كارهاى زشت گذشته نادم گردد : « التائبون » ؛

2 . خدا را بپرستد : « العابِدُون » ؛

3 . او را ستايش كند : « الحامِدُون » ؛

4 . روزه‌دار باشد : « السَّائِحُون » ؛

5 و 6 . ركوع و سجود كند : « الرَّاكِعُونَ وَ السَّاجِدُون » ؛

7 و 8 . بالاتر از همه ، با امر به معروف و نهى از منكر ، با فساد مبارزه كند و علاوه بر تصفيه و پالايش خويش ، به اصلاح جامعه نيز بپردازد : « الآمِرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَالنّاهُونَ عَنِ المُنْكَرِ » ؛


( 1 ) . ر . ك : حديد ( 57 ) آيات 11 و 18 ؛ تغابن ( 64 ) آيهء 17 و مزمل ( 73 ) آيهء 20 .