در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — الصفحة ٢٤٤
مسلمانان صدر اسلام در قيافه‌هاى گوناگون
100 . « وَالسّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ المُهاجِرِينَ وَالأَنْصارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنّاتٍ تَجْرِى تَحْتَها الأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذ لِكَ الفَوْزُ العَظِيمُ ؛
افرادى از مهاجر و انصار كه در ايمان پيشى گرفته‌اند و كسانى كه از آنان به‌خوبى پيروى نموده‌اند ، خداوند از آنها خشنود و راضى شده‌است و براى آنها بهشت‌هايى است كه زير درختان آنها جوىهايى جارى است ، آماده كرده است و تا ابد در آن جا هستند . اين است كاميابى بزرگ » .
101 . « وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ المَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ ؛
برخى از باديه‌نشينان كه در اطراف مدينه زندگى مىكنند و هم‌چنين بعضى از اهل مدينه كه در نفاق غوطه‌ورند ، تو ( اى پيامبر ، ) آنها را نمىشناسى . ما مىشناسيم و دوبار آنها را عذاب مىكنيم ، آن‌گاه به عذابى بزرگ‌تر برده مىشوند » .
102 . « وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَآخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ؛
گروهى از آنها به گناه خود اعتراف كرده‌اند ، عمل نيك و بد را به‌هم آميخته‌اند .
شايد خداوند توبهء آنها را بپذيرد . خداوند آمرزنده و رحيم است » .
« اعراب » اسم جمع است كه مفرد ندارد و يا جمع « اعرابى » است و در لغت ، به گروه باديه‌نشين از عرب و عجم ، « اعراب » مىگويند و گاهى افراد بىاطلاع از معناى اين لفظ ، با آيهء « الأَعرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً » ، بر دورى نژاد عرب از ايمان استدلال مىكنند ، در صورتى كه اين لفظ به معناى عرب در مقابل عجم نيست ، بلكه مقصود ، هر باديه‌نشين است كه از تمدن و « سواد اعظم » دور باشد ، هر چند از نظر نژاد و زبان عرب نباشد .
آيات مورد بحث - بر خلاف اصل مسلم نزد اهل‌تسنن ، كه همهء صحابهء پيامبر