در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — الصفحة ٢٠١

خوش بينى

تكذيب كند بايد او را نيز تصديق كنيم و بگوييم : او نيز راستگوست و لابد اولى در گزارش اشتباه كرده است ولى هنگام ترتيب اثر ، مثلًا دادن دختر و سپردن مال نمىتوانيم فقط به تكذيب خود شخص اكتفا كنيم ، چنان‌كه فقط به صرف گفتار شخص اول نبايد به او بدبين شويم .

پيامبر اسلام ، كه داراى عالىترين محاسن اخلاقى بود ، نه تنها روش او دربارهء مسلمانان واقعى چنين بود ، بلكه با منافقان نيز به همين طريق رفتار مىنمود .

جوانان مسلمان و فرزندان اسلام ، به‌وسايل مخصوصى از دسيسه‌ها و توطئه‌هاى منافقان عليه اسلام مطلع مىشدند و نتايج تحقيقات خود را در اختيار رئيس مسلمانان مىگذاردند و مورد تكريم و تصديق پيامبر واقع مىشدند و پيامبر براى خاموش كردن آشوب و به‌هم زدن بساط توطئه ، متهمين از منافقان را مىخواست و مىفرمود : براى من چنين گزارش داده‌اند كه مثلًا شما تصميم گرفته‌ايد روابط اقتصادى خود را با مسلمانان قطع كنيد ، و گفته‌ايد :

« لاتُنْفِقُوا عَلى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتّى يَنْفَضُّوا ؛ « 1 »

افراد منافق موظفند كه با ياران رسول خدا معامله نكنند تا بدين وسيلهء اجتماع آنها به‌هم بخورد » .

به من گزارش داده‌اند كه شما مىخواهيد مسلمانان را از مدينه بيرون كنيد و مىگوييد :

« لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى المَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْها الأَذَلَّ ؛ « 2 »

هرگاه به « مدينه » برگرديم ، عزيزان ( منافقان ) ذليلان ( مسلمانان ) را بيرون خواهند كرد » .

در اين هنگام منافقان با قسم‌هاى شديد و غليظ مطلب را تكذيب مىكردند و پيامبر بزرگ طبق موازين اخلاقى و اسلامى ، به حسب ظاهر آنها را تصديق مىنمود .

( 1 ) . منافقون ( 63 ) آيهء 7 . ( 2 ) . منافقون ( 63 ) آيهء 8 .