در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — الصفحة ١٩٦

شأن نزول آيه‌هاى مورد بحث

سازند و هر چه زودتر سازمان آن فرو ريزد .

روى اين اساس است كه امام صادق عليه السلام به اسحاق بن غالب مىفرمايد :

« يا اسحق ! كم ترى أهل هذه الآية ؛

به نظر تو چه افرادى مشمول اين آيه ( آيهء 58 ) هستند ؟ » . سپس خود حضرت مبادرت به جواب نموده فرمود :

« هم أكثر من ثلثي الناس ؛

بيش از دو سوم جمعيت جزء اين دسته هستند » .

سالار شهيدان حضرت حسين بن على عليهما السلام مىفرمايد :

« الناس عبيد الدنيا و الدين لعق على ألسنتهم ، يحوطونه ما درّت به معايشهم . فإذا محّصوا بالبلاء قلّ الديانون ؛

مردم بندهء دنيا هستند ، دين روى زبان آنها قرار گرفته است . به آن در زبان تظاهر مىكنند ، تا روزى كه زندگى آنان را اداره مىنمايد . وقتى آزموده شدند افراد ديندار بسيار كم است » .

پاسخ قرآن به اعتراض منافقان

قرآن به اعتراض آنها دو پاسخ مىدهد :

1 . به‌سان طبيبى روانى ، برنامهء تربيتى خاصى در اختيار آنها مىگذارد و آن ، همان حالت رضا به دادهء خداست و اين بزرگ‌ترين كمالى است كه انسان در دورهء زندگى خود مىتواند به‌دست آورد و زير سايهء همين صفت كمال ، بسيارى از افكار شيطانى را مىتواند از خود دور كند . چنين فردى هرگز چشم به مال ديگرى نمىدوزد ، فكر غارت و چپاول و دست برد در مغز او راه نمىيابد ؛ زيرا راضى به تقدير الهى است و جملهء « وَلَوْ أَ نَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ » . تا آخر ، اشاره به اين مطلب است .

2 . اعلام مىدارد كه پيامبر از تشريع الهى پيروى مىكند و اختيارى از خود ندارد و در تقنين الهى فقط زكات در هشت مورد مصرف مىشود و حزب ثروتمند منافق ، در هيچ كدام داخل نيست .