در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — الصفحة ١٠٠

مقصود از نزول سكينه چيست ؟

بى ترديد گفتار مزبور صحيح نيست ؛ زيرا در خود آيه برفرار آنها گواهى روشن وجود دارد ؛ چون قرآن مىفرمايد :

« ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ ؛

شما ( اى مؤمنان ، ) در حالى كه پشت به دشمن كرده بوديد برگشتيد » .

گواه براين كه پشت به دشمن كردن آنها به منظور فرار بود ، اين است كه قرآن وقتى كه مىخواهد به سربازان اسلام دستور بدهد كه از ميدان جنگ فرار نكنند مىفرمايد :

« إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الأَدْبارَ ؛ « 1 »

هرگاه با سربازان كافر روبه‌رو شديد ، پشت به آنها نكنيد » .

چنان‌كه ملاحظه مىفرماييد اين جمله و امثال آن در قرآن كنايه از فرار است .

مقصود از نزول سكينه چيست ؟

مقصود از نزول سكينه چيست ؟

برخى از مفسّران آن را به آرامش خاطر و ثبات مجدّد مسلمانان در ميدان و اعتماد به نفس تفسير كرده‌اند ، در صورتى كه هرگاه مقصود اين باشد ، اين حالت قبلًا در مهاجمين و سپاه دشمن نيز وجود داشت در اين صورت اختصاص آن به پيامبر و مؤمنان بىوجه خواهد بود ، بلكه بايد سكينه را به شكل ديگرى تفسير كرد كه فقط از آنِ جامعهء با ايمان باشد و با توجّه به مطلب زير حقيقت آن روشن مىگردد :

1 . در برخى از آيات علّت نزول آن را اخلاص و ايمان و طهارت قلوب مؤمنان دانسته ، چنان‌كه مىفرمايد :

« فَعَلِمَ ما فِى قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ ؛ « 2 »


( 1 ) . انفال ( 8 ) آيهء 15 . ( 2 ) . فتح ( 48 ) آيهء 18 .