قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى) — الصفحة ٧٨
5 - افرينش آسمان‌ها و زمين در شش دوره
مواقعى به معناى دوره به كار مىرود ، چنان كه امام على عليه السلام مىفرمايد :
« الدهر يومان : يوم لك و يوم عليك ؛
زمانه دو روز است : روزى است به نفع تو و روز ديگر به ضرر تو » .
يعنى انسان روزى بر فراز قدرت و ثروت و روزى در حضيض ذلت و بيچارگى است . امير مؤمنان مىفرمايد :
« إنما الدنيا ثلاثة : يوم مضى بمافيه فليس بعائد ؛ و يوم انت فيه فحق عليك اغتنامه ؛ و يوم لاتدري أنت من أهله و لعلك راحل فيه ؛ « 1 »
روزگار سه روز بيش نيست : روزى كه گذشت ، بازگشت ندارد ؛ روزى كه در آن هستيم و بايد آن را غنيمت بشماريم و روز ديگرى در پيش است و معلوم نيست تو اهل آن باشى ( زنده باشى ) » .
شاعر سخن‌پرداز شيرين زبانى به نام كليم چنين مىگويد :
بدنامى حيات دو روزى نبود بيش * آن هم كليم با تو بگويم چسان گذشت
يك روز صرف بستن دل شد به اين و آن * روز دگر به كندن دل زين و آن گذشت
روى اين اساس قرآن مىگويد : ما زمين و آسمان‌ها را در شش دوره آفريده‌ايم و اين نظام شگفت‌انگيز ، معلول يك لحظه و دو لحظه و يك سال و دو سال نيست ؛ بلكه معلول و اثر دوره‌هايى است كه بر آسمان‌ها و زمين گذشته است .
حالا اين دوره‌هاى شش‌گانه چيست و طول مدت آن‌ها چقدر بوده به طور قطع روشن و واضح نيست .
( 1 ) . . سفينةالبحار ، مادهء « يوم » .