قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى) — الصفحة ٣٣
2 . تسبيح سراسرى موجودات جهان
نسبت « علم » مىدهد و آن‌ها را به تسبيح خود عالم و آگاه معرفى مىكند و به اصطلاح مىفرمايد : « كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ » ؛ هر كدام به دعا و تسبيح خود آشناست .
تسبيح پرندگان ، در آيات ديگرى نيز وارد شده است ؛ مانند آيهء 10 سورهء سبأ و 19 سورهء ص .
د ) در برخى تصريح شده كه كوه‌ها در اوقات خاصى خدا را تسبيح مىگويند آن جا كه مىفرمايد :
« إِنّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالعَشِىِّ وَالإِشْراقِ » ؛ « 1 »
ما كوه‌ها را براى داوود رام كرده و آن‌ها شبانگاه و صبحگاه ، خدا را تسبيح مىگويند .
ه ) براى بار پنجم تسبيح رعد را متذكر مىگردد و مىفرمايد : « يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ » . « 2 »
اكنون بايد ديد منظور از تسبيح چيست .
« تسبيح » در لغت به معناى تنزيه از نقايص است . هرگاه موجودى را از نقايص و عيوب ، تنزيه و تقديس نماييم ، آن را « تسبيح » مىگويند ، بنابراين در حقيقت تسبيح ، تنزيه از نقص و عيب نهفته است و هر تفسيرى كه براى تسبيح گفته شود ولى حاكى از تقديس خداوند و تنزيه او از عيب و نقص نباشد نمىتوان آن را تفسير صحيح براى تسبيح دانست .
( 1 ) . . ص ( 38 ) آيهء 18 . ( 2 ) . . رعد ( 13 ) آيهء 13 .