اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى (فارسى) — الصفحة ٧٥
فصل اوّل : علم ، پرتو عقل
خَلَقَ الْإِنسَانَ * عَلَّمَهُ الْبَيَانَ « 1 » .
« انسان را آفريد و به دو بيان آموخت . »
. . . آتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْماً « 2 » .
« . . . رحمتى از نزد خود به دو داديم و از نزد خود به دو علم ، آموختيم . »
. . . وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ « 3 » .
« . . . و برتر از هر صاحب علمى ، عالمى است . »
خداوند از بندگانش مىخواهد از او علم بيشترى بطلبند :
. . . وَقُل رَبِّ زِدْنِي عِلْماً « 4 » .
« . . . و بگو خداى من ! بر علم من بيفزاى . »
و خداوند عزّوجلّ همان است كه علم را به مقدارى كه بخواهد عطا مىفرمايد :
. . . وَمَا أُوتِيتُم مِّنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا « 5 » .
« و از علم ، جز اندكى داده نشديد . . . »
ما اگر در واژهء « اوتيتم » ، يعنى داده شديد در اين آيهء شريفه ژرف‌انديشى كنيم و بر مفهوم آن آگاهى يابيم درك مىكنيم كه علم چيزى جزء انسان نيست ، بلكه به دو افزوده شده است و از سوى خداوند متعال به دو بخشيده شده و خداوند سبحان همان كسى است كه علم را عطا مىكند و بر اساس حكمتش هرگاه بخواهد به انسانى علم اندك مىدهد و هرگاه بخواهد اين موهبت را از آدمى مىستاند .
در اين جا اين پرسش مطرح مىشود كه آيا آدمى مىتواند پس از اين إدّعا كند كه با گذشت زمان دانش‌او همچنان فزونى مىگيرد تا جايى كه داناتر و داناتر مىگردد ؟
( 1 ) - سورهء الرحمن ، آيات 3 - 4 . ( 2 ) - سورهء كهف ، آيهء 65 . ( 3 ) - سورهء يوسف ، آيهء 76 . ( 4 ) - سورهء طه ، آيهء 114 . ( 5 ) - سورهء اسراء ، آيهء 85 .