اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى (فارسى) — الصفحة ٢٩١

انسان و والايى عبوديت

اين دو البتّه سبى سترگ است .

ليكن مشكل هميشگى انسان آن است كه هنگام تجاوز از حدود ، عبوديت ، ناتوانى ، عجز و حقارت خود راه درست را در پيش نمىگيرد ، بلكه در دام همان خطاهايى گرفتار مىآيد كه گذشتگان او همچون فرعون ، نمرود و ديگر سركشان و روزگويان و مستكبران زمين ، بدان گرفتار آمدند ، به جاى اعتراف به عبوديت در درگاه الهى ، ربوبيت و وحدت با خدايشان را ادّعا كردند .

آدمى هنگامى كه در برابر خداوند به سجده مىافتد و با زارى و فرياد به ناتوانى و كوتاهى خود اعتراف كند به خدايش نزديكتر خواهد شد .

شايد راه استوارتر براى شناخت بايستهء خداوند جهانيان در تسبيح و تقديس او نهفته باشد ، زيرا تسبيح والاترين و پاكترين سخنى است كه خداوند سبحان با آن ياد مىشود .

ما تنها كسانى نيستيم كه خداوند را تسبيح و تقديس مىكنيم بلكه همهء هستى به تسبيح خداوند يكتا - چنان كه خود خدا گواهى مىدهد - سرشته شده‌اند :

. . . وَإِن مِن شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلكِن لَّاتَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ . . . « 1 » .

« چيزى نيست مگر آن كه تسبيح گوى حمد الهى است ، ولى شما تسبيح آنها را نمىفهميد . »

. . . يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ . . . « 2 » .

« آنچه در آسمانها و زمين است تسبيح او مىگويد . »

سَبَّحَ للَّهِ مَا فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ . . . « 3 » .

« آنچه در آسمانها و زمين است تسبيح او گويد . »

( 1 ) - سورهء اسراء ، آيهء 44 . ( 2 ) - سورهء حشر ، آيهء 24 . ( 3 ) - سورهء حديد ، آيهء 1 .