اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى (فارسى) — الصفحة ٢٣١

4 - در چند روز

را هر بركت ساخت و به مدّت چهار روز رزق همه را معين كرد ، يكسان براى همهء سائلان . سپس به آسمان پرداخت و آن دودى بود : پس به آسمان و زمين گفت : خواه يا ناخواه بياييد . گفتند : فرمانبردار آمديم . آنگاه هفت آسمان را در دو روز پديد آورد و در هر آسمانى كارش را به آن وحى كرد و آسمان فرودين را به چراغهايى بياراستيم و محفوظش داشتيم . اين است تدبير آن پيروزمند دانا . »

وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ وَ لَن يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْماً عِندَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ « 1 » .

« از تو به شتاب عذاب مىطلبند و خدا هرگز وعدهء خود را خلاف نمىكند ، و يك روز از روزهاى پروردگار تو برابر با هزار سال است از آن سال كه مىشمريد . »

از آيات قرآن كريم استفاده مىشود كه مفهوم « يوم » قدر مشخصّى از زمان است خواه همچون روزهاى ما كه با طلوع و غروب خورشيد مشخص باشد و يا با رويدادى معيّن ، مشخصّ شود ، مثلًا هنگامى كه بعضى گفتند :

. . . لَاطَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ . . . « 2 » .

« . . . ما امروز توان جالوت و سپاهيان او را نداريم . . . »

يا با حكمت ديگرى مشخص شده و همچون برپاداشتن داد و عدل :

مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ « 3 » .

« مالك روز رستاخيز . »

و بدين ترتيب آفرينش ، زمان مشخصى دارد . خداوند سبحان در آيهء شريفه‌اى مىفرمايد :

أَوَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنفُسِهِم مَا خَلَقَ اللَّهُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمّىً وَإِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ « 4 » .

( 1 ) - سورهء حج ، آيهء 47 . ( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 249 . ( 3 ) - سورهء فاتحه ، آيهء 4 . ( 4 ) - سورهء روم ، آيهء 8 .