اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى (فارسى) — الصفحة ١٤١

قرآن و عقل

خداوند پس عاقلان را اندرز مىدهد و به‌آخرت تشويقشان مىكند و مىفرمايد :

وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ . . . .

« و زندگى دنيا چيزى جز بازيچه و لهو نيست . . . »

و اين حقيقت زندگى دنيايى در قياس با زندگى اخروى است . زندگى اين دنيا به نسبت عمر هستى از هنگام پيدايش تا روزى كه آسمانها و زمين برقرار است ، آن قدر ناچيز است كه تقريباً قابل ذكر نيست ، آدمى زندگى را آغاز مىكند و به پايان مىرساند چنان كه گويى ، اگر عقل و انديشهء خود را به كار نبرند ، نقشى كوتاه را دريك نمايشنامه ايفا كرده است ، ليكن اگر كسى عقل خود را به كار نبرند در حقيقت زندگى آكنده از نعمت و پاينده‌اى را زمينه سازى كرده است و براى زندگى جاودان آماده گشته است . قرآن كريم مىفرمايد :

وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ .

« و زندگى دنيا چيزى جز بازيچهء و لهو نيست و پرهيزگاران را سراى آخرت بهتر است ، آيا به عقل نمىيابيد ؟ »

پس اين زندگى براى كسانى كه خرد نمىورزند ، به لهو و لعب مشغولند ، پيوسته در فاجعه ، مشكل و گناه به سر مىبرند ، خير نخواهد بود .

خداوند مىفرمايد :

وَ مَا أُوتِيتُم مِن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ زِينَتُهَا وَ مَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ « 1 » .

« چيزهايى كه به شما داده شده است ، برخوردارى و آرايش اين زندگى دنيوى است ، حال آن كه آنچه نزد خداست بهتر و ماندنىتر است ، چرا در نمىيابيد ؟ »

پس آنچه مورد نظر است اين است كه آدمى عقل خود را برانگيزانَد و بر نور آن

( 1 ) - سورهء قصص ، آيهء 60 .