سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى) — الصفحة ٢٧٢

4 . نقش بيم و اميد در زندگى انسان [ آيات 65 و 66 ]

يعنى آنچه چراغ زندگى را برافروخته نگاه مىدارد رجا و اميد است تا آنجا كه چرخ زندگى بشر ، حتى در جهان تجارت و بازرگانى نيز بر محور اميد به سود و بيم از ضرر و زيان مىچرخد .

امير مؤمنان مىفرمايد : حتى بهترين فرد امت را از عذاب الهى ايمن ندانيد ، زيرا قرآن مىفرمايد :

« فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ ؛

از عذاب الهى جز زيانكاران كسى مطمئن نمىگردد » .

و بدترين افراد را از رحمت خدا مأيوس نگردانيد ، زيرا خدا مىفرمايد :

« إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ « 1 » ؛

از رحمت خدا جز گروه كافر ، كسى مأيوس نمىگردد » .

عذاب دوزخ در آيهء مورد بحث ، مظهر خوف و ترس از نتايج اعمال است ، همچنان كه ترس از عذاب دوزخ ، مايهء تكامل بشر و مايهء خوددارى او از اعمال ناشايست است كه بر سر راه تكامل او قرار دارند . از اين گذشته ، بهشت و دوزخ دو مظهر تحقق بيم و اميد در روح انسانى است . عدل الهى ايجاب مىكند كه سرانجام ، زندگى افراد مطيع و فرمانبردار و عاصى و گناهكار يكسان نباشد و اگر ستمگرى در اين جهان فرصتى به دست آورد و مجتمع بشرى را مورد تاخت‌وتاز قرار داد ، نبايد آن را نشانهء پيروزى باطل و ظلم

( 1 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 87 .