سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى) — الصفحة ٢١٧

توكل بر خدا مانع از توسل به اسباب نيست

از خدا بىنياز مىسازد ، در صورتى كه هر دو فرضيه ، غلط و نارساست و حقيقت مطلب در بخش توحيد بيان گرديده است .

مولوى مىگويد :

گفت پيغمبر به آواز بلند * با توكل زانوى اشتر ببند

رمز « الكاسب حبيب اللّه » شنو * از توكل در سبب كاهل مشو

رو توكل كن تو با كسب اى عمو * جهد مىكن ، كسب مىكن ، موبه‌مو

جهد كن ، جدى نما ، تا وارهى * ور تو از جهدش بمانى ، ابلهى

وى پس از نقل انديشهء باطل از برخى كه توكل با كسب و كار سازگار نيست ، به انتقاد از آن پرداخته مىگويد :

گفت شير آرى ، ولى رب العباد * نردبانى پيش پاى ما نهاد

پايه‌پايه رفت بايد سوى بام * هست جبرى بودن اينجا طمع خام

پاى دارى ، چون كنى خود را تو لنگ ؟ * دست دارى ، چون كنى پنهان تو چنگ ؟

خواجه چون بيلى به دست بنده داد * بىزبان معلوم شد او را مراد