سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى) — الصفحة ١٧٣

4 . علل اين پديده‌هاى نامطلوب

نام مىبرد ؟ پاسخ اين است كه معلومات انسان يا از ديگران كسب مىشود و يا چيزى است كه از درون خود انسان مىجوشد و آدمى با نيروى عقل ، آن را درك مىكند . هرگاه رهبر او در اين مسائل ، گفتار ديگران باشد ، وسيلهء درك آن ، گوش شنواست ، همچنان كه وسيلهء منحصر براى رشتهء دوم از معلومات ، همان نيروى عقل و فروغ خرد است ؛ از اين جهت ، از ميان تمام وسايل ادراكى انسان در آخرين آيه مورد بحث ، سخن از گوش و عقل به ميان آمده است .

قرآن مجيد در آيهء ديگر ، از زبان دوزخيان مانند آيهء مورد بحث ، تنها از گوش و عقل سخن به ميان مىآورد ، چنان‌كه مىفرمايد :

« لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ « 1 » ؛

هرگاه گوش شنوا داشتيم يا مىانديشيديم ، هرگز اهل دوزخ نبوديم » .

( 1 ) . ملك ( 67 ) آيهء 10 .