سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى) — الصفحة ١٥٢

اسرار ديگر نزول تدريجى قرآن

و بلاغت ، از نظر زيبايى لفظ و عمق معنا باهم متفاوت مىباشند ، ولى با اين‌كه قرآن در حالات گوناگون بر پيامبر نازل گرديد ، با اين حال ، كوچكترين اختلافى از نظر الفاظ و معانى در ميان آيات آن وجود ندارد و همگى در پايه‌اى قرار دارند كه هيچ بشرى نمىتواند با آيه و يا سوره‌اى از آن معارضه كند . تو گويى قرآن ، نقرهء گداختهء يك پارچه‌اى است كه يكباره از بوته بيرون آمده و در ميان آيات آن ، سستى و تفاوت وجود ندارد و يا همانند گوهر يك‌دانه و درّ شاهوارى است كه پايانش بسان آغازش و اولش بسان آخرش مىباشد .

و شايد آيهء زير كه هر نوع اختلاف را در قرآن نفى مىكند و مىگويد : هرگاه از جانب غير خدا بود ، در آن اختلاف زيادى پيدا مىكردند ، اشاره به اين راز باشد ، آنجا كه مىفرمايد :

« وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً « 1 » ؛

هرگاه قرآن از جانب غير خدا بود ، در آن تفاوت زيادى پيدا مىكردند » .

مفسران اسلامى ، اين آيه را به اختلاف در مضمون و تناقض در مفاد آيات مربوط مىدانند ، در صورتى كه اين آيه ، نه تنها اين نوع اختلاف را نفى مىكند ، بلكه ساحت قرآن را از همه نوع اختلاف و دورنگى كه لازمهء كار بشرى است پيراسته مىسازد .

* * *

( 1 ) . نساء ( 4 ) آيهء 82 .