سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى) — الصفحة ١٣٨

تعيين كنندگان سرنوشت انسان [ آيات 27 تا 31 ]

كه چرا با پيامبر آشنا نشدند و چرا با افراد منحرف طرح رفاقت ريختند ، چنان‌كه مىفرمايد :

« يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا ؛

اى كاش ! به همراه پيامبر راه حق را پيش مىگرفتم » .

« يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا ؛

واى بر من ! اى كاش فلانى را به دوستى نمىگرفتم ! »

تأثير دوست در سرنوشت انسان به قدرى مهم است كه پيامبر گرامى دربارهء آن مىفرمايد : هر فردى بر روش و آيين دوست خود مىباشد « 1 » . چه بسا افراد تبهكار ، وقتى به پاى چوبه دار مىرسند و مىدانند كه چراغ زندگى آنان چند لحظهء ديگر به خاموشى خواهد گراييد ، پرده از روى راز خود بر مىدارند و عامل اصلى بدبختى خويش را دوستيهاى نسنجيده و رفيق بد معرفى مىكنند . صفحات حوادث جرايد ، گواه گويا بر چنين اعتراف و اقرارهاست .

يكى از راههاى شناسايى افراد ، بررسى مصاحبان و دوستان آنان است . دوست انسان ، بهترين معرف شخصيت و بازگو كنندهء روحيهء انسان به شمار مىرود تا آنجا كه در احاديث اسلامى از حضرت سليمان نقل شده است كه روزى آن حضرت به مردم چنين گفت :

« دربارهء كسى به خوبى و بدى داورى نكنيد تا لحظه‌اى كه

( 1 ) . « لا تحكموا على رجل بشيء حتّى تنظروا إلى من يصاحب فإنّما يعرف الرجل بأشكاله و أقرانه و ينسب إلى أصحابه و أخدانه . » ( مستدرك الوسائل ، ج 2 ، ص 62 ) .