احكام عمومى عقود و قراردادها (فارسى) — الصفحة ٦٤
4 - حلال و حرام در عرصهء فعّاليّتهاى اقتصادى
يده في الطعام ، ففعل ، فأخرج طعاماً رديئاً ، فقال لصاحبه : ما أراك إلّا وقد جمعت خيانة وغشّاً للمسلمين » « 1 » .
« پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در بازار شهر به غذايى گذر كردند ، پس به صاحب آن گفتند : غذاى تو را نيكو مىبينم ، و از بهاى آن پرسيدند ، پس خداوند عزّ وجلّ به ايشان وحى كرد كه به آن غذا دست برد ، پس ايشان نيز انجام دادند ، پس [ از آن ميان ] غذايى فاسد بيرون كشيدند ، پس به صاحب آن غذا گفتند : تورا نمىبينم مگر اينكه خيانت و فريب را براى مسلمانان گردآورده‌اى . »
10 - همچنين در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمودند :
« لا تناجشوا » « 2 » .
« قيمت كالا را در مزايده بالا نبريد در حالى كه نمىخواهيد آن را بخريد . »
احكام :
اصل در تجارت ( به معنى عامّ كلمه كه دادوستدهاى بازرگانى - خريد و فروش - ، فروش خدمات و صنعت را شامل مىشود ) در صورت وجود رضايت دو طرف قرارداد و همچنين وقوع قرارداد در چارچوب احكام شريعت ، آزادى كامل افراد در آن مىباشد . ضرورت حلال بودن موضوع قرارداد ( يعنى بها و كالا ) « 3 » از جمله نمونه‌هاى احكام شريعت است .
پس اگر موضوع قرارداد حرام باشد ، مانند فروش آنچه خدا حرام ساخته ،
( 1 ) - وسائل الشّيعة ، ج 12 ، كتاب التّجارة ، ابواب ما يكتسب به ، ب 86 ، ص 209 ، ح 8 . ( 2 ) - همان ، ابواب آداب التّجارة ، باب 49 ، ص 337 ، ح 4 . ( 3 ) - ( ثمن و مثمن ) .