احكام جهاد (فارسى) — الصفحة ٧٥

انگيزه‌ها و عوامل گناه

والحفيظة ، والطمع . والهوى على أربع شعب : على البغي ، والعدوان ، والشهوة ، والطغيان . والهوينا على أربع شعب : على الغرة ، والأمل ، والهينة ، والمماطلة . والحفيظة على أربع شعب : على الكبر

، والفخر ، والحميّة ، والعصبيّة . والطمع على أربع شعب : الفرح

، والمرح ، واللجاجة ، والتكاثر » « 1 » .

« كفر بر چهار پايه بنا شده است : فسق ، غلو ، شك و شبهه . امّا فسق بر چهار شعبه قرار داده شده است :

جفا ، كورى ، غفلت ، سركشى .

غلو نيز بر چهار شعبه است :

تعمّق به رأى ( استبداد در رأى ) ، نزاع در رأى ، كج فكرى ، شقاق .

امّا شك نيز بر چهار شعبه است :

جدل ، هوا و هوس ، تردّد و دودلى ، تسليم پذيرى .

امّا شبهه نيز بر چهار شعبه است :

شادمانى به زينت دنيا ، وسوسه و اغواى نفس ، تأويل عقائد كج و باطل ، درآميختن حق به باطل .

نفاق نيز بر چهار پايه بنا شده است :

هواى نفس ، سبك شمردن حق ، كينه و دشمنى ، طمع .

امّا هواى نفس بر چهار شعبه است :

سركشى ، تجاوز ، شهوت پرستى ، طغيانگرى .

امّا سبك شمردن حق بر چهار شعبه است :

غفلت و بىتوجّهى ، آرزو ، سهل‌انگارى ، تسامح و تعلّل .

امّا كينه و دشمنى بر چهار شعبه است :

تكبّر ، فخر و مباهات ، حميت و نخوت ، تعصّب .

( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 49 ، حديث 10 .