راه رستگارى (كند و كاوى در باب ايمان و اسلام) (فارسى) — الصفحة ٩٤

مفهوم بدعت در اسلام

خداوند چيزها را بدون نقشهء قبلى و نمونه ، مىآفريند ، و اين نوآورى ، بدعت است . بنابراين ، اگر كسى حكمى يا روشى را در شرع ، بدون استناد به حجّت از معصوم بنا نهاد ، آن را بدعت در مقابل سنّت مىگويند و با تشريع ، يكى مىشود و امّا در تعريف اصطلاحى آن مىگويند :

اسناد حُكمٍ إلى اللّهِ تَعالى مَعَ العِلمِ بِأنَّه ليس مِنهُ ، أوَ مَعَ عَدَمِ إِحَرازِ أنَّه مِنه ؛

انتساب چيزى به خدا ست كه از سوى خدا نيست و يا نسبت دادن چيزى به خدا كه نسبت آن به خدا احراز نشده است .

عقل ، تشريع از سوى غير خدا را تقبيح مىكند ؛ زيرا تشريع از مصاديق ظلم و دخالت در حيطهء فرمانروايى خداست . « 1 »

از آن جا كه ادعاى بدون اذن ، افترا خوانده مىشود ، پس آيه شامل تحريم حكم‌هايى خواهد بود كه استناد آنها به خدا ثابت نيست .

مرحوم مجلسى از كتاب أمالى شيخ الطائفه طوسى به سند خويش از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىكند :

عَمَلٌ قَلِيلٌ في سُنَّةٍ ، خَيرٌ مِن عَمَلٍ كَثيرٍ في بِدعةٍ . - أيضاً قالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله : لايُقبَلُ قَولٌ إلّابِعَمَلٍ ، و لايُقبَلُ قَولٌ وَ لاعَمَلٌ إلّا بِنَّيةٍ ، وَ لايُقبَلُ ، قَولٌ وَ عَمَلٌ ، وَ نِيَّةٌ إلّابإصابَةِ السُّنَّةِ ؛ « 2 »

عمل اندكى مطابق سنّت ، بهتر از عمل فراوان بدعت آلود است ، و نيز فرمود : هيچ سخنى پذيرفته نيست ، مگر اين كه عمل ، پشتوانهء آن باشد و هيچ سخن و عملى پذيرفته نيست ، مگر با نيّت صحيح ، و هيچ سخن و عمل و نيّتى مورد تأييد نيست ، مگر اين كه مطابق سنّت باشد .

( 1 ) . چنان‌كه در سورهء يونس ، آيهء 59 گذشت ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 261